Ўзбекистон ҳукумати давлат қарзига алоқадор қарор қабул қилди

Иқтисодиёт 07:37 / 17.01.2020 45939

Вазирлар Маҳкамасининг “Давлат қарзини самарали бошқариш ва жалб қилинаётган қарзлардан мақсадли фойдаланишни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори қабул қилинди.

Қайд этилишича:

Молия вазирлиги томонидан Жаҳон банки ва Халқаро валюта жамғармаси техник кўмагида Давлат қарзини бошқаришнинг ўрта муддатли стратегияси ишлаб чиқилган;

давлат қарзини бошқаришнинг ўрта муддатли стратегиясини мамлакатдаги макроиқтисодий ўзгаришлар ва ташқи омилларни ҳисобга олган ҳолда ҳар йили Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланиши лозим;

Халқаро валюта жамғармасининг меъёри асосидаги Молия вазирлигининг ҳисоб-китобларига мувофиқ Ўзбекистонда макроиқтисодий барқарорликни таъминлаш учун давлат қарзининг максимал даражаси ялпи ички маҳсулотга нисбатан 50 фоиздан ошмаслиги лозим;

Ўзбекистоннинг 2020 йил учун Давлат бюджети тўғрисидаги қонунида 2020 йил давомида Ўзбекистон номидан ёки Ўзбекистон кафолати остида ташқи қарзни жалб этиш бўйича имзоланадиган янги шартномаларнинг чегараланган ҳажми 4 миллиард АҚШ доллари ҳамда Давлат бюджетидан қайтариладиган ташқи қарзни ўзлаштиришнинг чегараланган ҳажми 1,5 миллиард АҚШ доллари миқдорида белгиланган.

Давлат қарзини самарали бошқаришда қуйидаги устувор мақсадларга қатьий риоя қилиниши белгилаб қўйилди:

давлат қарзига ўз вақтида ва тўлиқ хизмат кўрсатилишини кафолатли таъминлаш;

давлат қарзини макроиқтисодий барқарорлик учун хавфсиз даражада сақлаб туриш, диверсификациялаш ва давлат қарзига хизмат кўрсатиш харажатларининг ошиб кетиш хатарларини пасайтириш;

давлат қарзи ҳисобидан молиялаштириладиган лойиҳа ва техник-иқтисодий асос ишлаб чиқишни талаб этмайдиган дастурларни уларнинг ижтимоий-иқтисодий ва стратегик аҳамиятидан ҳамда ишлаб чиқариш ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантиришдан келиб чиқиб белгилаш;

давлат қарзи ҳисобидан молиялаштириладиган лойиҳа ва дастурларнинг натижадорлигини, ўз-ўзини оқлашини, улар амалга оширилиши бўйича маълумотларнинг шаффофлигини таъминлаш орқали қарзлардан мақсадли ва самарали фойдаланиш;

устав фондида (устав капиталида) давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ миқдордаги давлат улуши бўлган юридик шахслар ва банкларни босқичма-босқич бозор шартларида молиялаштиришга ўтказиш.

Белгиланишича:

а) Ўзбекистоннинг давлат ташқи қарзи ҳисобидан молиялаштириладиган лойиҳа ва дастурлар бўйича Ўзбекистон номидан битимларни имзолаш ва Ўзбекистон кафолатини бериш Вазирлар Маҳкамаси Раёсати томонидан маъқулланган ҳолда амалга оширилади;

Вазирлар Маҳкамасининг Макроиқтисодий таҳлил, таркибий ўзгартиришлар, молия-банк тизими ва хусусий тадбиркорлик масалалари котибияти Вазирлар Маҳкамаси Раёсатида давлат ташқи қарзи ҳисобидан молиялаштириладиган дастур ва лойиҳаларга доир масалаларни кўриб чиқиш учун тегишли ҳужжатларни тайёрлайди;

Давлат қарзини самарали бошқариш ва улардан мақсадли фойдаланишни мувофиқлаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамасининг Макроиқтисодий таҳлил, таркибий ўзгартиришлар, молия-банк тизими ва хусусий тадбиркорлик масалалари котибияти тузилмасида давлат қарзини самарали бошқариш ва ундан мақсадли фойдаланишни мувофиқлаштириш масалалари бўйича бош мутахассис штат бирлиги қўшимча равишда киритилди;

б) 2020 йил 1 январдан бошлаб устав фондида (устав капиталида) 50 фоиз ва ундан ортиқ миқдордаги давлат улуши бўлган юридик шахслар томонидан ташқи қарз мажбуриятларини жалб қилиш Молия вазирлигини тегишли тартибда хабардор қилган ҳолда амалга оширилади.

Барча даражадаги давлат органлари ва хўжалик бирлашмалари ҳамда маҳаллий ҳокимликлар раҳбарлари соҳа, тармоқ ва ҳудудни ривожлантириш дастурлари учун икки ва кўп томонлама ҳамкорлик, шу жумладан, халқаро ва ҳудудий форумлар, инвестицион анжуман ва бошқа ҳамкорлик доирасида ижтимоий-иқтисодий ҳамда молиявий самарадорлиги чуқур таҳлил қилинмаган Ўзбекистон номидан ёки Ўзбекистон кафолати остида ташқи қарзни жалб этиш бўйича таклифларни киритиш амалиётига чек қўйилиши тўғрисида огоҳлантирилдилар.

Молия вазирлиги:

бир ой муддатда Вазирлар Маҳкамаси Раёсатининг 2020 йилда Ўзбекистоннинг давлат ташқи қарзи ҳисобидан молиялаштириладиган лойиҳа ва дастурларни танлаб олиш ва натижадорлигини назорат қилиш тартиби тўғрисидаги қарорни;

2020 йил 1 декабрга қадар илғор хорижий тажриба асосида келгуси йилларда Ўзбекистоннинг давлат ташқи қарзи ҳисобидан молиялаштириладиган дастур ҳамда лойиҳаларни танлаб олиш мезонлари, уларни кўриб чиқиш, танлаб олиш ва натижадорлигини назорат қилиш тартибини белгиловчи низомни ишлаб чиқиб, Вазирлар Маҳкамасига тасдиқлаш учун киритади.

Президентнинг 2020 йил учун Давлат бюджети тўғрисидаги қонун ижросини таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисидаги қарорига мувофиқ:

а) Давлат ташқи қарзи ҳисобидан молиялаштирилган лойиҳа ва дастурларнинг натижадорлигини баҳолаш жараёни қуйидагиларни назарда тутади:

якунланган лойиҳа ва дастурларни Ҳисоб палатаси аудитдан ўтказиши, аудит натижалари бўйича ахборотни ҳар чорак якунида Қонунчилик палатаси, президент Администрацияси ҳамда Вазирлар Маҳкамаси Раёсатига юбориши;

тегишли вазирлик ва идоралар якунланган лойиҳа ва дастурлар бўйича Олий Мажлиси палаталарининг қўмиталарига уч ой ичида тақдимотлар ўтказиши;

Ҳисоб палатаси, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ҳамда Молия вазирлиги лойиҳа ва дастурларнинг ишлаб чиқилиши, танлаб олиниши, мониторинги ва аудит натижаларига оид маълумотларни оммавий ахборот воситалари ва веб-сайтларда жойлаштирилишини таъминлаши;

б) Ҳисоб палатаси томонидан уч ой муддатда давлат қарзлари ҳисобидан молиялаштириладиган лойиҳа ва дастурларни баҳолаш ва аудитдан ўтказиш ҳамда уларни хатарлар бўйича гуруҳлаштириш масалаларини ўз ичига олувчи тартибнинг тасдиқланиши маълумот учун қабул қилинди.

Молия вазирлиги давлат ташқи қарзи ҳолати бўйича, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги эса давлат ташқи қарзи ҳисобидан молиялаштирилган лойиҳаларнинг амалга оширилиши бўйича ҳар йили бир марта Қонунчилик палатасига ҳисобот бериб боради.

Ўзбекистон номидан жалб қилинган давлат ташқи қарзлари мақсадли йўналтирилгунга қадар Молия вазирлиги Ғазначилигининг ғазна ҳисоб варақларида сақланиши ёки вақтинчалик тижорат банклари депозитларига ўтказилиши натижасида юзага келадиган фоиз харажатларидаги тафовутлар Давлат бюджети ҳисобидан қопланиши белгиланди.

Давлат қарзи ҳисобидан молиялаштириладиган лойиҳа ва дастурлар бўйича тўловларнинг ўз вақтида, тўлиқ ва кафолатли амалга оширилишини таъминлаш мақсадида:

2020 йил 1 февралдан бошлаб Молия вазирлиги Ғазначилиги ҳузурида юридик шахс мақомига эга бўлмаган Кафолат жамғармаси ташкил этилади;

Жамғарма маблағлари Ўзбекистоннинг кафолатлари учун тўловлар, жалб қилинган қарзларни қайта кредитлаш битимида белгиланган Молия вазирлигининг маржаси ва бошқа манбалар ҳисобидан шакллантирилади;

Ўзбекистоннинг кафолатлари учун тўловлар қарзларнинг қолдиқ суммасига йиллик 0,5 фоиздан кам бўлмаган миқдорда белгиланди.

Давлат қарзи, жумладан Ўзбекистоннинг кафолатлари ҳисобидан молиялаштирилган лойиҳа ва дастурлар бўйича қарздор ташкилотлар (банклар) ўз қарз тўловларини вақтида ва тўлиқ амалга оширмаган ҳолатларда давлат қарзи Жамғарма маблағлари ва Давлат бюджети ҳисобидан сўндирилади ҳамда қарздор ташкилотлардан (банклардан) мавжуд қарздорлик ва ҳисобланган жарима тўловлари мос равишда Жамғарма ва Давлат бюджетига қайтарилиши белгилаб қўйилди.

Шундай тартиб ўрнатиладики, унга мувофиқ, Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги ҳузуридаги “Лойиҳалар ва импорт контрактларини комплекс экспертиза қилиш маркази” давлат унитар корхонаси давлат ташқи қарзи ҳисобидан молиялаштириладиган лойиҳалар бўйича лойиҳаолди ҳужжатлари, шунингдек, техник топшириқлар ва тендер ҳужжатларининг комплекс экспертизасидан белгиланган тартибда ўтказади. Давлат ташқи қарзи ҳисобидан молиялаштириладиган дастурлар ҳамда лойиҳа қийматининг 80 фоизи ва ундан ортиқ қисми тижорат банклари орқали қайта молиялаштириладиган лойиҳалар комплекс экспертизадан ўтказилмайди.

Бунда, комплекс экспертизадан ўтказиш учун тўлов инвестиция лойиҳалари ва харид ҳужжатларини комплекс экспертизадан ўтказиш учун белгиланган тўлов миқдорининг 50 фоизи миқдорида ундирилади.

Кўпроқ янгиликлар