Россиядаги инфляциянинг Ўзбекистондаги инфляцияга таъсири маълум қилинди

Иқтисодиёт 15:47 / 02.08.2022 15896

Қайд этилишича, Россия Ўзбекистоннинг асосий савдо ҳамкорларидан бири ҳисобланади. Ўзбекистон ташқи савдоси қарийб 18 фоизи Россия ҳиссасига тўғри келади. Россиядаги инфляция натижасида Россиядан импорт қилинадиган товарлар ва хизматлар нархи қимматлашиши Ўзбекистондаги инфляция даражасига таъсир кўрсатади.

2021 йилда Ўзбекистонда инфляция даражаси 10 фоизни ташкил қилган. Бунда Россияда инфляция даражаси (2021 йилда 6,7 фоиз) Ўзбекистонда инфляция 0,78 фоиз бандга ошишига сабаб бўлган. Россиядан импорт қилинадиган хомашё товари нархлар ўсиши Ўзбекистондаги ишлаб чиқариш харажатлари 0,6 фоиз бандга ошишига олиб келган.

Билдирилишича, Туркиядан фарқли равишда (Bloomberg маълумотларига кўра, 2022 йилда турк лираси девальвацияси 60,4 фоиз атрофида бўлиши кутилмоқда), бу йил рубль қадри заифлашиши (девальвацияси) эмас, балки мустаҳкамланиши кутилмоқда. Йил давомида рублнинг АҚШ долларига нисбатан курси 74,29 рублдан 60,20 рублгача мустаҳкамланди. Бундай шароитда Россиядаги инфляция даражаси Ўзбекистонда нархлар барқарорлигига Туркиядаги нархлар кўтарилишига қараганда кўпроқ босим кўрсатади.

2022 йилда Россияда рубль қадри 28,4 фоизга ортиши ҳамда инфляция даражаси 21,3 фоизга етиши кутилаётгани ҳисобга олинса, Россия товарлари жаҳон бозорига 69,41 фоиз қимматроқ чиқиши мумкин (Туркияда - 1,8 фоиз). Бунинг оқибатида 2022 йилда Россияда нархлар ошиши Ўзбекистонга таъсири 6 фоиз пунктигача етиши мумкин. Бу хавфнинг сабаби, шунингдек, Ўзбекистон умумий импортида Россия улуши (2021 йилда 21,4 фоиз) Туркия улушига (6,7 фоиз) қараганда анча юқори экани билан боғлиқ.

Таъкидланишича, бу омил инфляцияни тезлаштиришдан ташқари, Россия ва Ўзбекистон ўртасидаги ташқи савдо балансига салбий таъсир кўрсатиши, мувозанатлашмаган тўлов балансини янада кучайтириши эҳтимолдан йироқ эмас. Бу миллий валюта барқарорлигига қўшимча таъсирни юзага келтиради.

2021 йилда Ўзбекистон Россиядан умумий қиймати 5,46 миллиард АҚШ долларига тенг маҳсулот импорт қилган. Бу 2021 йил курси бўйича 402,5 миллиард рублга тенг. Импорт ҳажми ва таркиби ўзгаришсиз қолиши тахмин қилинса, бугунги кунда мазкур импорт 8 млрд АҚШ долларига айланади. Экспорт ўзгармасдан қолса, савдо баланси ёмонлашиши мумкин.

2022 йил 1-ярим йиллик якунлари бўйича Ўзбекистоннинг Россиядан импорти 2,85 млрд долларни ташкил этган бўлса, экспорт ҳажми 1,22 млрд долларга етди (дефицит - 1,63 млрд доллар).

Маълумотларга кўра, Россияда нархлар ошиши туфайли Ўзбекистонда таннарх инфляцияси ўсиши биринчи навбатда Россиядан хомашё ва оралиқ маҳсулотларни импорт қилувчиларга таъсир қилади. Компаниялар ушбу ҳисоб-китоблардан янада мақбулроқ қисқа ва ўрта муддатли қарорларни қабул қилишда фойдаланиши мумкин.

Кўпроқ янгиликлар