Ўзбекистонда илк бор олтин учун ETF’лар пайдо бўлади. Бу одамлар учун нимани англатади?

Иқтисодиёт 19:19 / 24.09.2021 31447

Молия вазирлиги Ўзбекистонда илк бор олтин учун ETF'лар, ипотека облигациялари, сукук облигациялари пайдо бўлишини маълум қилганди. 24 сентябрь куни “Ўзбекистоннинг барқарор ривожланиш мақсадлари” мавзусидаги халқаро конференцияда молия вазири ўринбосари Одилбек Исоқов Кun.uz’га батафсил маълумот берди.

Олтин учун ETFлар. Бу нима дегани?

ETF – Exchange-Traded Fund. Олтин ва бошқа капитал бозоридаги янги инструментлар яратилишининг асосий сабаби халқимизга капитал бозорида ҳар хил инструментларга ўз инвестицияларини тикиш учун имконият яратишдир. Бу янги нарса эмас, бир қанча капитал бозорларида ETF’лар бор. Маълум бир хомашёга, масалан, нефтга ёки қандайдир индексларга боғлиқ бўлиши мумкин.

Масалан, бир унция олтиннинг нархи 1000-1800 доллар бўлиб турган вақтда унга ҳамма ҳам пул тика олмаслиги мумкин. Лекин ETF’лар бўлганда, олтиннинг нархига боғланган қимматли қоғозлар чиқарилса, 100 минг сўм пул билан ҳам олтинга инвестиция киритиш имконияти пайдо бўлади.

Янада тушунарли айтилса, халқимиз ўзларининг омонатларини банклар ва бошқа инструментларда сақлаш учун имконият яратилади. Бу капитал бозори ликвидлигини оширади.

Бозор яратилгандан кейин брокерлар ёки бошқа инвестицион консультантлар орқали шу инструментларга халқимиз инвестиция қилишлари мумкин бўлади.

“Магазинчи Ғайбулла”да пулни жамғаришнинг янги имкониятлари пайдо бўлади

Ҳозир халқимиз пулни қаерга қўймоқда деган савол бор: кимдир долларга, кимдир квартира, машина ёки ҳақиқатан олтин олаётгандир. Ўзбекистонликлар чет элдан Ўзбекистонга пул жўнаётган бўлиши, бу пуллар банк ва бошқа инвестицияларга киритилиши ҳам маълум даражада тўғри йўлдир. Бироқ шу билан бирга ким инвестиция қилаётган бўлса, ҳар бир одамнинг манфаат жиҳатидан кўриб чиқишимиз керак. Уларга манфаатли бўлсагина ўз пулларини банкка қўяди. Манфаатли бўлмаса, одамни мажбурлаб пулини бирор нарсага тик дея олмаймиз. Бу нотўғри.

Сиз айтмоқчи бўлган оддий магазинчи Ғайбуллага фойдаси нима бўлади? Унда имконият пайдо бўлади, унга 20 млн сўм пулига бир унция олтин сотиб олиш керак эмасдир. Халқимизда молиявий саводхонлик ошиши оқибатида шу инструментларга бўлган талаб пайдо бўлиши мумкин. Шундан келиб чиқиб одамларга пулини жамғаришда қўшимча имконият бўлса, ўндан бир ёки юздан бир даромадларини фарзандларининг ўқиши учун ёки бошқа мақсадларга шундай инструментлар орқали инвестиция қилиб, келажаги учун замин яратиши мумкин.

Бу қачон амалга ошади?

Бу Ўзбекистон шароитида янги нарса. Биз бунинг норматив ҳуқуқий ҳужжатларини ишлаб чиқмоқдамиз. Бу қанчалик иш беришини вақт кўрсатади. Лекин имкон қадар капитал бозори инструментлари сонини кўпайтириш орқали кўпроқ халқимизнинг омонатларини капитал бозорига жалб қилишни мақсад қилганмиз. 2022 йилдан тўлиқ амалга оширишни кўзлаяпмиз. 

Кўпроқ янгиликлар