Бошланғич даражадан бошлаб инглиз тилини мустақил ўрганиш мумкинми?

Lifestyle 20:39 / 30.07.2019 11322

Ҳар қандай хорижий тилни мустақил ўрганиш — мураккаб вазифа. Энг аввало, танланган тил сизга нима учун зарурлигини аниқлаб, мақсадни белгилаш керак. Инглиз тили саёҳат ё хизмат сафарида мулоқот учун, университетда баҳоларни яхшилаш ё инглиз тилида чоп этилган адабиётларни эркин мутолаа қилиш учун керакми? Қуйида ўз тажрибамда қўлланган усуллар билан ўртоқлашмоқчиман.

Шуни билингки, мақсад аниқ бўлса, унга етишиш йўллари ҳам кўринади. Шунга мувофиқ, тил нега керак бўлишини белгилаб олгач, ишга киришинг. Алифбони билмай, тил ўрганишни бошлаганлар учун Puzzle English интернет ресурси фойдали бўлади.

Тил ўрганишнинг бошланғич даври чиройли ва тўғри талаффуз қилиш каби машқлари билан ҳамоҳанг бўлиши керак. Мен инглиз тилади куйга солинган қўшиқларни кўп тинглаганман. Албатта, қўшиқ матни билан хонанданинг талаффузи икки хил бўлиши мумкин, лекин бу фойда беради. Шунчаки, ашула номига lyrics сўзини қўшиб қидирув порталига киритинг ва натижада кўринган матнни кўчириб олинг.

Шахсий луғат дафтарчасини юритиб, сўз бойлигини оширишга ҳаракат қилинг. Бунда яна интернет ресурсларидан фойдаланиб, инглиз тилида энг кўп фойдаланиладиган 100, 500 ёки 1000та сўзни топишингиз мумкин. Ёдда тутинг: 1000та сўз билан маиший мавзуларда суҳбат қилиш имконияти пайдо бўлади. Шунингдек, қўшиқ, атрофда учраган ажнабий сўзларнинг ўзбек тилидаги таржимасини билишга ҳаракат қилинг, ёдда сақланг.

Шахсан ўзим кўп ишлатиладиган жумла ва иборалар, кириш сўзлар, мулоқотда асқотадиган сўзларни яхлит ёдлаб олардим. Бунда грамматикани яхши тушуниш аҳамиятга эга эмас.

Хорижий тил билан жиддий шуғулланишни истаган одам, албатта, унинг грамматика ва асосларини қунт билан ўрганиши керак. Бунинг учун, ўқувчи ўз она тили ҳақида фундаментал тушунчага эга бўлса, хорижий тилни ўрганиш ҳам осон бўлади. Негаки, от ва сифат сўз туркумлари, гап тузилиши, кесим ва тўлдирувчи нима эканини билмай, инглиз тили грамматикаси уч бошли баҳайбат аждаҳо бўлиб кўринади. Ўзбек тили борасидаги билимларингизни абитуриентлар учун чоп этилган кичик ҳажмли китобчалар орқали текшириб олишингиз мумкин.

Тил ўрганишнинг энг машаққатли даври — ўрганилган билимни мустаҳкамлаш ва амалиётда қўллай олиш кўникмасини ҳосил қилиш. Бу борада мен омадлиман, дея оламан. Инглиз тилини ўрганиш даврида Андижон вилоятида жойлашган «Тараққиёт» ўқув марказида ташкил этилган дебатларни кўп кузатганман. Унда қатнашиб, бирор мавзу юзасидан фикримни билдириш ва буни инглиз тилида ифодалашга ҳаракат қилишим яна кўпроқ билим олишга ундаган. Шу билан бирга эгалланган билим амалда қўлланган. Демак, инглиз тилида гапиришдан уялмайдиган бўлинг, хорижий тилни ўрганиш мақсадида дебат ташкил қилинг. 

Хулоса ўрнида икки муҳим омилга эътиборингизга қаратмоқчиман: тилни ўрганиш ҳеч қачон кам вақт талаб этадиган жараён эмас ва ҳар ишда кузатилгандек, бу меҳнат талаб этади. Асосий масала эса ҳаракатни тўхтатманг, камроқ, секинроқ, лекин тинимсиз меҳнатда бўлинг.

Алишер Рўзиохунов

Кўпроқ янгиликлар