Онкология марказида бир кун: асаббузар навбатларга қачон чек қўйилади?

Жамият 21:18 / 28.06.2019 32925

Эрталабки пайт «Беруний» метросидан чиқиб, «Шифокорлар шаҳарчаси»га қараб кетишда, йўлнинг чап тарафида катта издиҳомнинг тўпланиб тургани кўзга ташланади.

Суриштирсангиз, республика онкология марказининг олдидаги одамлар шифокорлар қабулига кириш учун навбат кутиб ўтиришган бўлади. Навбатлар сабабини аниқлаш мақсадида муассасадаги ҳолат билан танишдик. Муассасадаги шароит ҳақида беморларнинг ўзлари етарлича маълумот беришди.

Онкология ва тиббий радиология илмий-амалий маркази республикада саратонни даволашга мўлжалланган бош муассаса ҳисобланади. Муассаса ҳузурида республика бўйлаб 16та йирик онкология диспансерлари ҳамда шаҳар ва туман поликлиникаларида 232та онкокабинетлар ташкил этилган. Бутун республика бўйлаб умумий ҳисобда 2265та онкология койкаси (керакли ускуналар билан жиҳозланган даволаниш ўрни) мавжуд бўлиб, унинг 145таси болалар учун мўлжалланган. Марказда онкологик хасталикларни ташхислаш ва даволаш ишлари билан бир қаторда саратон касалликларини тадқиқ қилиш бўйича илмий изланишлар ҳам олиб борилади.

Дастлаб, мазкур тиббий муассасадаги ҳолатлар, хизматлар сифати ҳақида беморларнинг фикрлари ўрганилди (беморларнинг илтимосига биноан исм-шарифлар кўрсатилмади).

«Рўйхатга оладиган жой атиги иккита» 

Биринчи бемор:

── Онкология маркази эрталаб саккиздан тушки 2гача ишлайди. Ишини битиришга ким улгуради, ким йўқ. Эрталаб еттиданоқ дарвоза олдида катта оломон тўпланади. Навбатнинг чеки йўқ. Одамлар ҳам, машина ҳам битта жойдан кириб чиқади. Саккизгача дарвозани ёпиб туришади: дарвоза очилгандан кейин тўполонни кўринг ─ ҳамма тезроқ навбат олиб, биринчи бўлиб қабулга кириб чиқишга шошилади. Чунки рўйхатга олинадиган жой атиги иккита. Одам эса жуда кўп. Фақат тушгача қабул қилишгани учун улгуриб қолиш қийин масала.

«Муолажалардан кўра навбатлар одамнинг силласини қуритади...» 

Иккинчи бемор:

─ Бу ердаги ходимларнинг муомаласидан кўнглим тўқ. Шифокорлар ташхисни, ҳолатингиз ҳақидаги маълумотларни батафсил, ҳафсала билан тушунтиради. Ҳамширалари ҳам яхши. Фақат навбат муаммосидан кўп қийналамиз. Ўзингизга маълум, онкология бир-икки марта келиб кетган билан ҳал бўладиган касаллик эмас. Одамлар ойлаб вақтини шу ерга қатнаб ўтказади. Лекин муолажалардан ҳам кўра кўпроқ навбат одамларнинг силласини қуритади. Даволовчи шифокорлар сони кўпайтирилса ёки навбат назоратга олинса, яхши бўларди.

«Жанжалларга кўп гувоҳ бўлганман» 

Беморнинг қариндоши:

─ Ультратовуш текширувида доим узундан узоқ навбат бўлади. Республикадаги марказий муассасада бундай қурилмалар ва мутахассислар сони оширилса, яхши бўларди. Чунки, афсуски, беморлар кўп. Беморлар ўртасида навбат талашиб жанжал чиққанига кўп гувоҳ бўлганман. Ахир бу тиббиёт муассасаси. Одамлар дард билан келади бу ерга. Дард устига чипқон эмасми бу муаммолар?!..

«Навбатларга кўникиб кетганмиз» 

Учинчи бемор:

─ Шифокорлар яхши қарашади, ҳамшираларнинг ҳам муомаласи яхши. Лекин навбат масаласида қийналамиз. Ҳар гал келганда рўйхатхонадан қайта ўтиш керак бўлади. Одам кўп, дўхтирлар тушгача қабул қилади. Биров аҳволим оғир, ўтказиб юборинглар, дейди. Яна бирови ишга кечикаётганини рўкач қилади. Ҳамма шошган. Кўникиб ҳам кетганмиз навбатларга... Рўйхатга оладиган иккитагина ҳамширанинг қўлига қаратиб қўймасдан электрон навбат қилинса, яхши бўларди. Ҳамма ўзига қулай вақтга ёзилади. Кечикса, ўзи айбдор бўлади. Лифтнинг носозлиги ҳам юқори қаватларга чиқиб тушишда беморларга ноқулайлик пайдо қилади.

«Каталка етишмайди, ҳожатхона узоқ....» 

Беморнинг қариндоши:

─ Оғир аҳволдаги беморларни муолажага олиб келишда бўларимиз бўлади. Каталка (беморларни ташиш мосламаси) иккитагина. Бўлимдан олиб чиқинглар, дейишади. У ёқдагиларнинг фойдасидан зарари кўпроқ тегади. Баллонлари ишдан чиққан. Катта муассасадаги биттагина ҳожатхонани бир бурчакда қуриб қўйишган.

Онкология марказида хизмат кўрсатишда электрон ресурслардан фойдаланилмаслиги, тизимдаги бир қатор камчиликлар Олий Мажлис депутатларининг ҳам танқидига сабаб бўлган эди.

«Марказ томонидан шу кунгача беморларни масофадан шифокор қабулига ёзиш имконияти яратилмаган. Навбатни бошқариш бўйича ҳеч қандай тизим ўрнатилмаган, «электрон навбат» , масофадан навбатни банд қилиб қўйиш имкони йўқ. Марказдаги ягона маълумотлар базаси (канцер-регистр) ишлари ўз аҳволига ташлаб қўйилган ва бугунги кунда республика бўйича умумий ягона электрон рўйхат мавжуд эмас. Марказда рўйхатдан ўтган беморларнинг электрон карталари жорий қилинмаган. Муассасага қарашли таъмирланаётган бино лойиҳасида эса алоқа воситалари, шу жумладан, телефон ва локал тармоқларни ўрнатиш кўзда тутилмаган. Марказнинг амалда ишлаб турган поликлиникасида эса зарур ахборот инфратузилмаси яратилмаган. Масъул шифокорларнинг хоналари локал тармоққа уланмаган, мавжуд компьютер воситалари ва улардаги дастурий маҳсулотлар маънан эскирган, хизмат компьютерларининг бирортасида ҳам лицензия асосидаги операцион тизими ва дастурлар ўрнатилмаган. Ўрганишлар давомида марказдаги мавжуд 124та компьютернинг аксарияти носоз ҳолда бўлгани сабабли шифокорлар ўз эҳтиёжлари учун олиб келган шахсий компьютерларидан фойдаланиб келаётгани ҳолатлари ҳам аниқланди», ─ дейилади Олий Мажлис Қонунчилик палатаси Инновацион ривожланиш, ахборот сиёсати ва ахборот технологиялари масалалари қўмитаси томонидан жорий йил май ойида ўтказилган ўрганишлар натижасидаги баёнотда.

Соғлиқни сақлаш тизимидаги тиббиёт муассасаларида электрон навбатларни 2017 йил ёз ойларидан бошлаб жорий этиш ҳақида хабар берилган эди. Электрон навбат тизимини йўлга қўйиш мақсадида Соғлиқни сақлаш вазирлигининг www.reg.minzdrav.uz портали ишга туширилган. Лекин бу порталдан тўлақонли фойдаланиш бўйича механизмлар тўлиқ мавжуд эмас.

Барча тизимларга инновацион технологиялар жорий этилиб, ахборот коммуникация воситаларидан фаол фойдаланилаётган бир пайтда, аҳолининг эҳтиёжи энг юқори бўлган тиббиёт соҳасида бундай оқсашнинг кузатилиши ачинарли ҳол. Тиббиёт халқнинг оғирини енгил қилиши керак, битта муаммосини иккита қилиши эмас. Тез орада анча кечикишга улгурган «электрон навбат» тизимининг барча тиббиёт муассасаларида тўлақонли ишга тушишига умид қиламиз.

Саодат Абдураҳмонова

Кўпроқ янгиликлар