Инвесторлар Ўзбекистонга келишида қандай хатарларни инобатга олишади?

Иқтисодиёт 15:29 / 17.04.2019 7907

Ўзбекистонга сармоя ётқизишни истаган хорижий инвесторлар скретч-молиявий моделидан фойдаланган ҳолда кутилаётган таҳдидларни ҳисоб-китоб қилади. Бунда келажакдаги фойдани чегирма (дисконт) фоизи билан таққослайди. Бу ҳақда Молия вазири ўринбосари Одилбек Исоқов 17 апрель куни «Ўзбекистон Республикасининг халқаро молиявий майдонга илк қадами» мавзусида ўтказилган матбуот анжуманида маълум қилди.

 «Мана шу чегирма фоизи аҳамият жуда катта, негаки фоиз қанчалик катта бўлса, келажакдаги фойданинг ҳозирги қиймати шунчалик кичкина бўлади. Хулоса қилиб айтганда, чегирма фоизи давлатнинг 10 йиллик облигациялари нархини шакллантиришда ҳам таъсир қилади. Шу пайтгача, у 10 фоиздан юқори бўлган валюта риски, яна бошқа рисклар учун 1 фоиздан, хусусан бозордаги янги давлатнинг иштироки учун ва бошқа омилларга кўра фоиз қўшиб борилган», — дейди Исоқов.

2019 йил февраль ойида Ўзбекистоннинг 1 миллиард долларга тенг 5 ва 10 йиллик суверен халқаро облигациялари жаҳон молия бозорига жойлаштирилганди.

Ўзбекистон ҳукумати, аввал, облигациялар даромадлилигини 5,3-6 фоиз миқдорда белгилади. Шунга қарамай, Ўзбекистон иқтисодиётига қизиқиш ва молия бозорида талаб юқори бўлгани туфайли фоиз ставкалари қайта кўриб чиқилди ва 4,75-5,3 фоиз этиб белгиланди.

Одилбек Исоқовнинг таъкидлашича, Ўзбекистон ташқи давлат қарзи мамлакат ЯИМ 20 фоизига тенг. Шу туфайли инвестицион лойиҳаларни молиялаштириш учун қарз олиш ёхуд бонд чиқариш учун ҳимоя буфери мавжуд. 

«Молиявий бозор иштирокчиси сифатида ҳар хил тебранишлар, ўзгаришларга эътиборли бўлишимиз лозим. Шунинг учун асосий савол —  пулни қаерга йўналтирамиз, уни қандай сарфлаймиз? Сир эмас, кўп кредитлар корхоналаримизни замонавийлаштириш учун йўналтирилганди. Аммо облигациялардан тушган пуллар тижорат банкларга депозит сифатида ажратилади. Шунингдек, ссудалар берилиши назарда тутилган», — дейди Исоқов. 

 Ўзбекистон Президенти қарорига мувофиқ, маблағлар тегишли фоизлар билан қайтариш шартларида аукцион орқали тижорат банкларининг депозитларига (889,2 миллион доллар) жойлаштирилади. Бундан ташқари, 20 миллион доллар Агробанк АТБга қарз сифатида, 89,9 миллион доллар Навоий кон-металлургия комбинати давлат корхонасига ссуда сифатида берилади.

Кўпроқ янгиликлар