Ортиқхўжаевнинг кетиши қандай акс садо берди? Жамоатчилик собиқ ҳоким ҳақида

Ўзбекистон 19:48 / 16.01.2023 196770

Блогер Никита Макаренко эндиликда собиқ ҳоким Жаҳонгир Ортиқхўжаев йўл қўйган хатоларни санаб, пойтахт бошқа жонкуяр ҳокимга муносиб эканини таъкидлаган.

«Шубҳасиз, Жаҳонгир Ортиқхўжаевнинг бошқаруви якунлари ҳали рақам ва ҳужжатлар билан профессионал ўрганилиши керак. Лекин ҳозирданоқ айрим баҳоларни бериш истаги туғилади ва у қуйидаги кўринишга эга:

Тошкент шаҳрининг замонавий тарихидаги энг ёмон ҳоким.

Тошкент ривожланишда жуда ортга кетиб қолди. Ҳар қандай умид йўқолиб, чорасизлик тубига шўнғиди. Келинг, энг чидаб бўлмас мисолларни эсга олайлик:

1. «Снос»лар. Шаҳар улкан қурилиш майдонига айлантирилган, ерлар ва истироҳат боғлари сотилган, кўплаб одамлар уй-жойларсиз қолишди.

2. Инфратузилмадан тортиб маданий тадбирларгача барча соҳаларда мисли кўрилмаган коррупция ва ўз компаниялари манфаати учун ишлаш.

3. Шаҳарсозлик хатолари. Нотўғри лойиҳаланган кўчалар, кераксиз йўл ечимлари, жамоат транспортининг ўлдирилиши.

4. Матбуотга очиқдан очиқ хусумат ва нафрат, доимий ёлғонлар ва таҳдидлар. Мамлакат тарихидаги энг ёмон матбуот ва PR хизмати.

5. Шаҳар электр, газ, иссиқлик инфратузилмасининг батамом барбод бўлиши. Ҳамма нарса ўғирланган ва бузилган.

6. Tashkent City ва Magic City — исрофгарчилик ва дидсизликка қўйилган ҳайкаллар.

Умид қиламанки, у билан бирга шаҳардан ҳар қандай «Мимар»лар, «Дюрабл»лар ва «Гранд Роад»лар ҳам четлаштирилади ва тарихда қолади. Ниҳоят пойтахтимизни тўғри қура бошлашади. Тошкент жонкуяр эгага муносиб.

Ва яна бир нарса — ҳокимиятга бирорта олигарх ортиқ хўжайинлик қилмасин, илтимос», деб ёзган Никита Макаренко.

BBC журналисти Ибрат Сафо исиниш учун амалдорларни ишдан бўшатишлар етарли эмаслигига урғу берган.

«Учаётган қандил кулдонлар, охирги иштонигача ечиб олинаётган амалдорларни кўрушни истар бу кангул... Унгача тўнни ечмайман. Телпак ҳам қимирламайди. Ундаям ўйлаб кўрамиз.

Ортиқхўжаев рухсатсиз 250 объект қурдириб, энергия тизимига керагидан ошиқ босим пайдо қилганмиш. Ортиқхўжаевнинг коррупцион схемалари экани даъво этилган ишлар бўйича халқаро терговларни (хусусан, Кристиан Ласлеттникини) биз 3-4 йил аввал икир-чикир формулалари билан чоп қилганимизда, ҳукумат қайрилиб ҳам қарамаганди», — деб ёзади Ибрат Сафо.

Иқтисодчи Отабек Бакиров агар чинакам ислоҳотлар ўтказилмаса оғир оқибатлар давом этаверишидан огоҳлантирган.

«Агар ислоҳотлар қилинмаса, бизни кутаётган оғир оқибатлар ҳақида, тизим захираси тугаб битгани борасида бутун 2022 йил давомида дод-вой солиб келган Шерзод Хўжаевнинг ва ишончли бошқарув ёки текинга бериб юборилган газ қудуқлари ва ИЭСлар зарарли юкламасини ҳам олган «ИЭС» АЖ раҳбари Абдураҳмоновнинг истеъфога чиқарилиши, Ортиқхўжаев ўрнига Раҳмонов Тошкент шаҳар ҳокими вазифасини бажарувчи этиб тайинланганидан бир марталик ўзгаришлар давом этаверишини, лекин ҳеч қанақа ислоҳот юз бермаслигини прогноз қилиш мумкин.

Мақсадли равишда энергетика тизимининг ичидан емирилиши, ўғрилар, лаёқатсизлар ва сотқинларнинг ҳужумлари ва зарбалари давом этади», — деб ёзади у.

Яна бир иқтисодчи Миркомил Холбоев агар status quo ўзгармаса келаси йилларда ҳолат оғирроқ бўлишидан огоҳлантирган.

«Янги давр бошланган илк йилларда аҳолининг электр ва газ таъминотида жуда ижобий ўзгаришлар юз берган эди (айниқса чекка ҳудудларда). Хусусан 2017–2018 йиллар, ўйлайманки, аҳолининг энергия ресурслари истеъмолида энг фаровон йиллардан бўлган.

Лекин бу соҳада ислоҳотлар қилинмагани бугунги кунга келиб ўзининг тўлиқ асоратларини кўрсатмоқда. Агар status quo ўзгармаса келаси йилларда ҳолат оғирроқ бўлса бўладики лекин яхшиланмайди.

Ҳозирги ҳолатнинг сабабчиси, қаттиқ келган қиш ёки қайсидир давлатнинг бизга газ экспортини тўхтатгани эмас балки қарор қабул қилувчиларнинг ислоҳотларни кечиктириб келаётгани холос», — деб ёзади Холбоев.

Журналист ва блогер Санжар Саид пойтахт ҳокими ўзгариши натижа беришига ишонмаслигини таъкидлаб ўтган.

«Чунки гап одамларда эмас, тизимда. Ортиқхўжаев қўлидан келганича ҳаракат қилди ва ҳамма инқирозли вазиятларда (ётоқхона, текин ош) қисқа муддатли ечимлар бера олди, деб ўйлайман. Узоқ муддатли самарали ечимлар илдизлари эса юқори эшелон, олий лавозимларга бориб тақалади.

Энергетика тизимига «ўтириб олган» «монстрлар» бор экан, аномал иссиқ ва совуқларда халқ жабр кўраверади. Бундан бадтарини кутинг», — деб ёзади у.

Журналист Аброр Зоҳидов ҳам бу борада кесатиқ қилган: «У-бу деймизу, лекин ОАВ зўр қаҳрамондан айрилди. Энди роса зерикарли бўлса керак...»

Фейсбук фойдаланувчиси Абдулла Аъзамов Жаҳонгир Ортиқхўжаевнинг ишдан олиши воқеасига шундай муносабат билдирган.

«Жаҳонгир Ортиқхўжаев янги Ўзбекистон тадбиркоридир. Ўзбек тадбиркорларининг 99 фоизи каби, у ҳам ўз тадбиркорлигини ривожлантириш учун қўлидан нима келган бўлса, қилган ва энг йирик тадбиркорга айланган. Мардларча бунга қойил қолиш керак, аммо нима учун ўзбек тадбиркорлари ўзларини мусулмон санагани ҳолда, ғирром йўллардан, масалан, монополизм, ноҳақ имтиёзлардан тоймайди — ачинарли ҳолат. Наҳот ғирромлик қонимизга сингиб кетган?

Ортиқхўжаев йирик тадбиркордан олигархга айланди. Бу ҳам ҳамманинг қўлидан келавермайди. Қолаверса, бу сифат — олигарх бўлиб олишга интилиш дунёда бор воқелик. Қайси мамлакатда бунга йўл қўйилмаса, у яхши давлат, йўл қўйса, офат. Жаҳонгир Ортиқхўжаевнинг олигархга айланишида унинг ўзидан кўпроқ тузум сабабчи, олигархияга чек қўювчи тизим яратиш учун курашиш керак.

Жаҳонгир Ортиқхўжаев Тошкент шаҳрини обод қилишга ўзидан аввалги барча ҳокимлар бирга қилганидан кўпроқ иш қилди — буни эътироф этмаган номард.

Ортиқхўжаев мансабда ўтирганида уни танқид қилганларга офарин. Бугун у қоқилган экан, энди уни «чалиш» яхши эмас. Биз ўз менталитетимиздан мансабдан тушганни «тепиш»дай бемаза одатни сиқиб чиқаришимиз керак. Ўзбекистон фуқароси ким, қандай мансабдор бўлмасин, суд ҳукм қилмагунча айбламасликка одатланишимиз лозим. Фақат битта ҳол бундан мустасно: журналистлар суриштирув билан фош қилиш ҳуқуқига эга — бу тўртинчи ҳокимият дегани. Бунда журналист ноҳақ бўлса, мотиви текширилади. Туҳмат бўлмаган бўлса, матбуот орқали кечирим сўраши кифоя бўлади, у жиноятчига чиқарилмайди», — деб ёзади Аъзамов.

Кўпроқ янгиликлар