ЕХҲТ Россиядаги «қўрқув ва қўрқитиш муҳитини» танқид қилди

Жаҳон 08:44 / 23.09.2022 5846

Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти (ЕХҲТ)нинг 22 сентябр, пайшанба куни унинг муаллифи - немис юристи Ангелика Нусбергер томонидан Венада тақдим этилган ҳисоботига кўра, Россияда Украинадаги урушга қарши бўлган фуқароларга нисбатан репрессия ва таъқиблар ўз чўққисига чиқди.

120 саҳифалик ҳужжатда қайд этилишича, сўнгги ўн йил ичида Россияда жиноий қонунлар, фуқаролик жамияти фаолларига нисбатан зўравонлик ва ташвиқот орқали «қўрқув ва қўрқитиш муҳити» яратилган. Қатағонлар Россиянинг Украинага ҳарбий бостириб киришидан кейин ўзининг энг юқори чўққисига чиқди. Аниқ мисол сифатида, ҳисоботда Россия қуролли кучлари ҳақидаги «фейклар» учун жиноий жавобгарлик тўғрисидаги қонун эслатиб ўтилган.

Янги қонунлар фаоллар, журналистлар, ҳуқуқшунослар ва нодавлат нотижорат ташкилотларини ўз фаолиятини тўхтатишга, ҳаттоки, мамлакатни тарк этишга мажбур қилди. Ҳужжатда таъкидланишича, Россиядаги таъқиблар «бутун жамоатчилик кўзи олдида» амалга оширилмоқда ва кремлпараст ташвиқот тўлиқ қувват билан ишламоқда. Унда, шунингдек, «жиноий таъқибнинг барча федерал ва минтақавий органлари аста-секин бевосита Владимир Путиннинг назоратига ўтгани» қайд этилган.

Икки кун олдин, 2015 йилда ФХХ томонидан заҳарлангани айтилган ва 2022 йил апрелидан бери ҳибсда сақланаётган мухолифатчи сиёсатчининг рафиқаси Евгения Кара-Мурза ЕХҲТ Венадаги қароргоҳига ташриф буюрди. Аввалига, Владимир Кара-Мурза «полицияга бўйсунмаслик», кейин «фейклар» тарқатиш ва Россияда сиёсий маҳбусларни қўллаб-қувватлаш конференцияси туфайли «номақбул ташкилот» фаолиятида иштирок этишда айбланди.

Евгения Кара-Мурза Ғарб давлатларини Россиянинг тинч аҳолисини қўллаб-қувватлашга чақирди. «Украинага кенг кўламли босқин Россиянинг ўзида оммавий зулм фонида содир бўлаётганини эсдан чиқармаслик керак», деди у. Шу билан бирга, Россияда «уч кун давом этиши керак бўлган уруш етти ойдан ортиқ давом этаётганини кўриб, ҳатто ташвиқот қурбонлари ҳам ўзларига савол беришни бошлади», дея қўшимча қилди Кара-Мурза. 

ЕХҲТнинг Россиядаги инсон ҳуқуқлари бузилиши ҳақидаги ҳисоботи ташкилот уруш бошланганидан бери учинчи марта «Москва механизми»га амал қилгани – Россиянинг халқаро ҳуқуқ ва мажбуриятларга риоя этишини баҳолаган халқаро экспертлар гуруҳини яратишга мурожаат қилганидан кейин чиқди. 

Олдинги иккита гуруҳ Россия томонидан бошланган ҳарбий ҳаракатлар билан боғлиқ халқаро гуманитар ҳуқуқ бузилиши ҳақидаги ҳисоботларни ва Россия қўшинлари томонидан Украинада содир этилган ҳарбий жиноятлар ҳақидаги ҳисоботларни баҳолаш учун йиғилган эди. Россиянинг ЕХҲТдаги миссияси ушбу мавзулардаги ҳисоботларни «асоссиз ташвиқот» деб атади ва Россиядан келган делегация ташкилот сўнгги йиғилишларида қатнашмади, чунки унинг аъзолари урушни қўллаб-қувватлагани учун санкциялар рўйхатида бўлган.

Шу билан бирга, ўзини «ДХР» ва «ЛХР» деб эълон қилган ҳукумат вакиллари ЕХҲТ экспертлари ишига аралашди – апрель ойида миссиянинг бир неча аъзоси Украинанинг босиб олинган ҳудудида мандати муддати тугагани баҳонаси билан қўлга олинди, аввалроқ Россия уни янгилашдан бош тортган эди. Кейинроқ «ЛХР» деб аталувчи ҳудуд расмийлари қўлга олинган икки миссия аъзосини «давлатга хиёнат»да айблаб, 13 йилга озодликдан маҳрум қилишди.

Кўпроқ янгиликлар