Amnesty International’нинг Украинадаги офиси раҳбари УҚК ҳақидаги ҳисоботдан сўнг ишдан бўшади

Жаҳон 08:41 / 06.08.2022 6728

Amnesty International (AI) инсон ҳуқуқлари ташкилотининг Украинадаги ваколатхонаси директори Оксана Покалчук инсон ҳуқуқлари фаоллари Украинани инсонпарварлик қонунлари ва уруш олиб бориш қоидаларини бузганликда айблаган AI ҳисоботи эълон қилинган куннинг эртасига ишдан бўшаганини эълон қилди. Покалчук ўз қарори ҳақида 5 август, жума куни Facebook’даги саҳифасида ёзган. 

«Буни тан олиш менга оғир, лекин Amnesty International раҳбарияти ва мен қадриятлар борасида келиша олмадик. Шунинг учун мен ташкилотни тарк этишга қарор қилдим. Жамият манфаати учун ҳар қандай иш маҳаллий шароит ва фикрлашни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак деб ҳисоблайман», дея у қарорини тушунтирди. 

«Ҳамма нарса бюрократия деворига ва тил тўсиғига урилди. Агар сиз босқинчилар кириб олган ва парчаланиб кетаётган мамлакатда яшамасангиз, сиз армияни қоралаш нимани англатишини тушунмасангиз керак. Ҳеч бир тилда бу оғриқни бошидан кечирмаган одамга етказа оладиган сўз йўқ», — деб ёзган Покалчук. 

Покалчук сўнгги дақиқагача ташкилотнинг Украинадаги ваколатхонаси ўз фикрини Amnesty’га етказа олишига умид қилганини тан олди. «Кеча мен ҳаммасини тузатаман деган содда умидда эдим. Бу матн ўчирилади ва бошқаси билан алмаштирилади. Бугун мен бундай бўлмаслигини англадим», деб ёзади у. 

Украинадаги офис «сўнгги кунларда», унинг сўзларига кўра, «ташкилот ичида тушунтириш ишларини фаол олиб борди». «Украина ва украиналикларнинг позицияси эшитилиши учун мен дунёнинг ўнлаб мамлакатларидаги Amnesty вакиллари билан гаплашдим. Шунингдек, юқори раҳбарият билан бир неча бор суҳбатлашдим, афсуски, ҳозирги вазиятда улар ташкилотда ишлаётган одамлар манфаатларини ҳимоя қилиш учун тегишли чораларни кўрмади», - дея таъкидлади Покалчук. 

Ҳуқуқ ҳимоячиси ўз мурожаатида ташкилот ўз ҳисоботида ҳар икки томон фикрини билдириши ва Украина Мудофаа вазирлиги позициясини ҳисобга олиши кераклигини айтди. «Таъкидлаганимиздек, Amnesty International вакиллари охир-оқибат Мудофаа вазирлигига сўров билан мурожаат қилди, бироқ жавоб учун жуда оз вақт берди», деди у. Унинг сўзларига кўра, натижада олинган ҳисобот «рус позициясини қўллаб-қувватлагандек туюлди» ва «рус пропагандаси воситасига айланди». 

Amnesty International 4 август куни «Украина уруши тактикаси тинч аҳолини хавф остига қўйяпти» деб номланган ҳисоботини эълон қилди. Унда ҳуқуқ ҳимоячилари Украина қуролли кучлари бўлинмалари турар жойлар, мактаблар ва касалхоналар ҳудудида бир неча бор ўз техникаларини жойлаштиргани ва ушбу позициялардан ўқ узгани, бу тинч аҳоли учун хавф туғдираётганини таъкидлаган. 

Апрель-июнь ойларида AI экспертлари РФ ҚКнинг Харкив, Донецк ва Миколаив областларида шаҳар ва қишлоқларни ўққа тутганини бир неча ҳафта давомида текширишди. Маҳаллий аҳоли кўрсатмалари ва сунъий йўлдош тасвирлари таҳлили шуни кўрсатдики, УҚК кўрсатилган давр мобайнида камида 19 та аҳоли пунктининг турар жойларида жойлашган бўлиб, улардан Россия позицияларига ўқ узган ва шу тариқа маҳаллий аҳолини хавф остига қўйган. Шу билан бирга, экспертлар украиналик ҳарбий хизматчилар тинч аҳолидан ушбу ҳудудларни тарк этишни сўрагани ёки бундай эвакуацияда уларга ёрдам бергани бўйича ҳеч қандай далилга эга бўлмаган. 

Amnesty International можаронинг ҳар икки томонини жанговар ҳаракатлар пайтида тинч аҳоли ҳалок бўлмаслиги ёки жароҳатланмаслиги учун ҳамма нарсани қилишга чақирди. Хусусан, «Украина ҳукумати зудлик билан ўз қуролли кучларини турар жойлардан узоқроққа жойлаштираётгани ёки у ерда ҳарбий амалиётлар ўтказилса, бундай ҳудудлар аҳолиси эвакуация қилинишига ишонч ҳосил қилиши керак», деди халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилоти бош котиби Аньес Каламар.

Украина президенти Володимир Зеленский ҳисоботга изоҳ берар экан, Amnesty International «террорчи давлатни амнистия қилишга ва жавобгарликни тажовузкордан жабрланувчига ўтказишга ҳаракат қилмоқда», деб маълум қилди. «Россиянинг Украинага берган ҳар қандай зарбасини оқлаш мумкин бўлган бирорта ҳам шарт йўқ ва бўлиши ҳам мумкин эмас. Агар кимдир жабрланувчи ва тажовузкор қайсидир маънода бир хил экани ҳақида хабар берса, жабрланувчи ва тажовузкорнинг ўша пайтда қилган ишлари эътибордан четда қолса, бунга чидаб бўлмайди», деди Зеленский. 

«Ҳисобот воқеликни бузиб кўрсатади, тажовузкор ва жабрланувчи ўртасида ёлғон маънавий тенгликни келтириб чиқаради ва Россиянинг дезинформация ҳаракатларига ҳисса қўшади», деб ёзган ташқи ишлар вазири Дмитрий Кулеба. 

Украина президенти офиси раҳбари маслаҳатчиси Михаил Подоляк халқаро ҳуқуқ фаолларини қурол етказиб беришни тўхтатиш мақсадида РФ томонидан Украина қуролли кучларини обрўсизлантириш бўйича ташкил этилган кампанияда қатнашишда айблади. «Украиналиклар ҳаётига таҳдид солаётган ягона нарса - бу Украинага геноцид содир этиш учун келган жаллодлар ва зўравонлардан иборат Россия армиясидир. Бизнинг ҳимоячиларимиз ўз халқи ва оилаларини ҳимоя қилмоқда», - деб ёзди Подоляк Twitter’да.
 
Британиянинг Украинадаги элчиси Мелинда Симмонс ҳисоботни танқид қилди. «Украинанинг тинч аҳолисига таҳдид солаётган ягона нарса - бу Россия ракеталари, қуроллари ва талон-торож қилувчи қўшинлари. Агар Россия Украинага бостириб киришни тўхтатса, ҳеч қандай хавф бўлмасди», - деди у.

Amnesty International танқидга жавобан ҳисоботнинг хулосалари «Amnesty International’нинг барча фаолияти каби қатъий стандартлар ва тегишли текшириш тартиб-қоидаларига мувофиқ олиб борилган терговлардан тўпланган далилларга асосланган»лигини билдирди.

Кўпроқ янгиликлар