Ўз миллий қадриятларини улуғлаган давлат пойтахти – Боку манзаралари

Жамият 16:20 / 22.06.2022 10726

Ўзбекистон Туризм ва маданий мерос вазирлиги ва Озарбойжон туризм агентлиги ҳамкорлигида ташкил этилган инфо-тур муносабати билан бир гуруҳ ўзбекистонлик журналистлар Озарбойжон пойтахти Боку шаҳрида бўлиб, мамлакатнинг ўзига хос маданияти, тарихий ва истироҳат масканларини ўрганишди. Каспий денгизи қирғоғида жойлашган Боку шаҳрини “Шамоллар шаҳри” ҳам дейишади. Чунки бу ерда мудом шамол эсиб туради.

Каспий соҳиллари

Кечки бульвар

Ҳамма ёқ яшил ва сўлим табиат. Маълум бўлишича, ҳар йили давлат бюджетидан соғлиқни сақлаш учун қанча маблағ ажратилса, табиатни асраш учун ҳам шунча қийматдаги маблағ ажратилади. Чунки экологияни асрашга аҳоли саломатлигини асраш каби қараш юзага келган.

Тонгда Боку кўчаларида дарахтларни суғориб юрган ободонлаштириш бошқармаси машиналарини кўриш мумкин. Бирорта дарахт қуриб қолмаслиги учун шу даражада эътибор қаратилади.

Кўчаларда дарахт суғориш жараёни

Боку ўзбекистонлик сайёҳлар учун мақбул вариантлардан бири ҳисобланади. Чунки озар тили туркий тиллар оиласига мансублиги сабаб оддий аҳоли тилини тушуниш қийинчилик туғдирмайди.

Энг асосийси – озар миллий таомлари ва ўзбек миллий таомлари ўртасида ўхшашлик. У ерда ҳам гўштли ва хамирли таомларга урғу беришади. Аҳолиси соғлом овқатланиш тартибига қаттиқ риоя қилади: газли ичимликлар ўрнида компотлар, хамирли, гўштли таомларни ёғсиз тайёрлаш урфга айланган.

Таомланишда мевалар ва кўкатларга алоҳида эътибор қаратилади. Қуритилган мевалар ҳар бир хонадонда тайёрланади ва рационда фаол қўлланилади. Бизни яқинлаштирувчи яна бир жиҳат – Озарбойжонда ҳам Наврўз байрами кенг нишонланади.

Қуритилган мевалар дўкони

Ҳайдовчиларда юқори маданият шаклланган – йўллар тор бўлишига қарамай, сигнал овозини деярли эшитмайсиз, катта тирбандлик ҳам кўзга ташланмайди.

Тезликни ошириш ҳолатлари кузатилмайди, чунки тезлик меъёрдан ошганда албатта жарима тўланади. Масалан, 50 тезлик белгиланган жойда 60 тезликда ҳаракатланиш 10 манат (ўзбек сўмида 60 минг сўм) жаримага сабаб бўлади. Шунга қарамай, йўл ҳаракати қоидалари бузилиши жуда кам учрар экан.

Боку кўчалари

Шаҳар жамоат транспортини автобуслар ташкил этади ва уларнинг аксарияти электробуслардан иборат. Йўлкира ҳақи 30 капеек (ўртача 2 минг сўмга тўғри келади).

92 маркадаги бензин нархи 1 манат, яъни ўзбек сўмида 6400 сўмга тўғри келади.

Озар пул бирлиги манат бўлиб, 1 манат ўзбек пул бирлигида 6400га тенг. Озарбойжонликлар ўз миллий валютасини анча қадрлашади. Аксарият дўконларда миллий валютадан бошқасига савдо қилиш мушкул.

Боку кўчаларида қаерга қараманг, Озарбойжон байроғини кўриш мумкин: дўконларда, емакхоналарда ҳам. Шундан билиш мумкинки, ўз миллийлигини ва қадриятларини улуғлаш озар халқига сингиб кетган. 

Озарбойжон пойтахти Бокуни Абшерон яримороли ёки Нефт шаҳри деб ҳам аташади. Бунга сабаб шаҳарнинг Каспий денгизи билан ўраб олинганидадир. Дунёдаги энг йирик нефт конларига эга бу давлатда иккинчи жаҳон уруши йилларида совет қўшини учун фойдаланилган нефтнинг 80-90 фоизи етказиб берилган. 1902 йилга келиб эса ер юзидаги қазиб олинадиган нефтнинг 50 фоизи шу ерда қазиб олинаётганлиги маълум бўлади. Бундан ташқари шаҳар газ конлари, денгиз қирғоқларида жойлашган курорт масканлар билан ҳам дунёга машҳур. Айниқса ўзига хос архитектурага мувофиқ қурилган бинолар шаҳарни бетакрор тусга киритади.  

Боку нафақат дам олиш ҳудудлари, балки тарихий ва диққатга сазовор масканлари ҳам ниҳоятда кўплиги билан ажралиб туради. Бокудан 20 км масофада жойлашган Бибиҳайбат масжиди XIII асрнинг иккинчи ярмида Ширвоншоҳлар томонидан бунёд этилган. Масжид мажмуасида мақбаралар, таниқли шахслар дафн этилган қабристон ҳам жойлашган.

Собиқ иттифоқ даврида портлатиб юборилган масжид 1994 йилда Озарбойжон президенти Ҳайдар Алиев ташаббуси билан реставрация қилинади. Айни вақтда бу ерда бир кунда 1000 нафар одам ибодат қилиши мумкин. Аёллар учун ҳам махсус ибодат зали мавжуд.

 Шаҳар ичидаги “Ичкари шаҳар”

Бокунинг марказида жойлашган бу шаҳарча “Ичери шеҳер”, яъни “Ички шаҳар” деган маънони англатади. Маҳаллий аҳоли томонидан бу ер “Эски шаҳар” деб ҳам юритилади. Тарихийлигини йўқотмай келаётган, меъморий ёдгорликларга бой шаҳарча 2000 йилда ЮНЕСКОнинг Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилган.

 Бу кварталда масжидлар, миноралар, тураржойлар, черков ҳамда дўконлар жой олган. Шаҳарчага кириш бепул, бу ерда “Бриллиант қўл” кинофильмининг машҳур саҳналари суратга олинган. Дунёнинг барча нуқталаридан келган сайёҳлар айнан шу нуқтани кўриш учун бу кўчада бўлишади.

Мамлакатга кириш учун виза талаб қилинмайди. Фақат хориж паспорти ва эмланганлик сертификати кифоя қилади. 90 кун давомида мамлакатда визасиз яшаш мумкин.

Гулмира Тошниёзова, Kun.uz мухбири.

Кўпроқ янгиликлар