Адабиётшунос олим Умарали Норматов вафот этди

Ўзбекистон 14:27 / 29.01.2022 5736

Бугун Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, адабиётшунос олим, филология фанлари доктори, профессор, Ўзбекистон фан арбоби, Ўзбекистон давлат мукофоти лауреати, “Меҳнат шуҳрати” ордени соҳиби Умарали Норматов 91 ёшида вафот этди.

Умарали Норматов 1931 йилнинг 3 январь санасида Фарғона вилояти Бешариқ тумани Рапқон қишлоғида туғилган. Тошкент университетининг (ҳозирги ЎзМУ) филология факультетини тугатган. 1952–2010 йиллар давомида Ўзбекистон Миллий университети ўзбек филологияси факультетида ишлаган. У иш фаолиятини ўқитувчиликдан бошлаб, 1976 йилдан 2000 йилгача Ўзбек адабиёти кафедраси мудири лавозимида самарали иш олиб борди. 2011 йилгача мазкур факультетнинг профессори сифатида талабаларга сабоқ бериш билан бирга кўплаб илмий-тадқиқот ишларига раҳбарлик қилди.

Олим замонавий ўзбек адабиёти, хусусан, ўзбек романчилиги масалалари бўйича етук мутахассис сифатида танилган. Филология фанлари доктори, профессор Умарали Норматовни нафақат мамлакат, балки Марказий Осиё давлатлари филологик йўналишидаги олий таълим муассасалари, илмий марказлари ҳам мураббий, таниқли адабиётшунос олим сифатида эътироф этган.

Умарали Норматовнинг шу кунгача 500 дан ортиқ мақоласи, 50 га яқин адабий-танқидий асари, дарслик, ўқув қўлланмалари чоп этилди. Адабиётшунос олимнинг адабий-танқидий ишлари яхлит ҳолда замонавий адабий жараён ҳамда янги ўзбек адабиёти тарихи, тараққиёти масалаларига бағишланган бўлиб, унинг қаламига мансуб миллий адабиётимизнинг нодир асарлари таҳлили, янги ўзбек адабиётнинг ўзига хос хусусиятлари, тараққиёт тамойилларига оид илмий-назарий ишлари адабий жамоатчилик томонидан эътироф этилган. 

“Мунаққиднинг “Насримиз уфқлари” (1974), “Етуклик” (1982), “Қалб инқилоби” (1986), “Қодирий боғи” (1996) китоблари замонавий ўзбек адабиётшунослигининг катта ютуғи ҳисобланади. Унинг “Умидбахш тамойиллар”, “Тафаккур ёғдуси”, “Қаҳҳорни англаш машаққати”, “Кўнгилларга кўчган шеърият”, “Устоз ибрати”, “Ижод сеҳри” каби китоблари, матбуотда эълон қилинган юзлаб адабий-танқидий мақолаларида истиқлол давридаги адабий жараёнлар синчков олим нуқтаи назари билан ёритиб берилди. 

Айниқса, 2019 йилда Ўзбекистон Қаҳрамони, таниқли адабиётшунос олим Озод Шарафиддинов таваллудининг 90 йиллиги муносабати билан нашр этилган “Ярим аср порлаган маёқ” китоби, шунингдек, олимнинг 2021 йили Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси томонидан чоп этилган “Танланган асарлар”и  адабий жамоатчилик томонидан илиқ кутиб олинди”, дейилади Ёзувчилар уюшмаси хабарида.

Умарали Норматов 1981 йилда “Ўзбекистон Республикаси фан арбоби” фахрий унвони билан тақдирланган, 1989 йилда Ўзбекистон Республикаси давлат мукофоти лауреати бўлган, 2011 йилда “Меҳнат шуҳрати” ордени билан мукофотланган.

Кўпроқ янгиликлар