Кузбассдаги шахтада 50дан ортиқ одам ҳалок бўлди. Асосий маълумотлар

Жаҳон 17:41 / 26.11.2021 17287

25 ноябрь тонгида Россиянинг Кемерово области Белово шаҳридаги «Листвяжная» кўмир конида ёнғин рўй берди. Ростехнадзорда маълум қилишларича, маҳаллий вақт билан эрталабки соат 9да (Москва бўйича соат 5) шахтада портлаш ва ишчилар заҳарланиши рўй бергани бўйича сигнал келиб тушган. ТАСС агентлигининг шошилинч хизматлардаги манбаси маълум қилишича, вентиляция штрекида (ер юзига бевосита чиқмайдиган қилиб горизонтал ковланган жой) кўмир чанги алангаланиши юз берган. Унинг оқибатида ҳосил бўлган тутун вентиляция тизими орқали бутун кон бўйлаб тарқалган. «Портлаш кузатилмаган, шахтада ўпирилиш ҳолати йўқ», деган манба. ФВВда эса фақат 250 метр чуқурликда бўғилиш ҳодисаси рўй берганини айтишган.

Шахтада жами 285 киши бўлган, уларнинг кўпчилиги дарҳол юқорига кўтарилган. Ташқарига чиқишга улгурганларнинг 60 нафарида заҳарланиш қайд этилган, шундан 38 киши шифохонага ётқизилган. Кон фаолияти тўхтатилган.

Жума тонгида «Листвяжная»да бир киши омон қолгани маълум бўлди. «Улар [қутқарувчилар] унинг олдига етиб боришди, унинг ҳуши ўзида эди, шахта бўйлаб мустақил ҳаракатланди. Унга юқорига кўтарилишда ёрдам кўрсатилди. Бу чиндан ҳам, ҳайратланарли воқеа», - деди Кемерово области губернатори Сергей Цивилев.

Ичкаридан омон чиққан қутқарувчи гуруҳ аъзоси Александр Заковряшин бўлиб чиқди, у бир кун олдинги қутқарув амалиёти вақтида йўқолиб қолганди. Заковряшин - тиббиёт ходими бўлиб, шахтада у жабрланувчиларга биринчи тиббий ёрдамни кўрсатган. Шифохонадагиларнинг айтишича, унда совқотиш, ёнғин оқибатларидан заҳарланиш ва сувсизланиш қайд этилган.

Қурбонлар ва жабрланувчилар
Кемерово области губернатори Сергей Цивилевнинг телеграм каналида хабар қилинишича, қурбонларнинг жами сони 52 нафарни ташкил этмоқда. Шундан 46 нафари ҳодиса рўй берган вақтда юқорига чиқишга улгурмаган шахтёрлар, қолгани эса уларни қидириб тушган қутқарувчилар гуруҳи вакилларидир. Бу маълумотни ФВВ бош бошқармаси ва кемероволик қутқарувчилар отряди командири тасдиқлади.

25 ноябрь куни берилган маълумотларда, қутқарув амалиёти жараёнида икки гуруҳ йўқолиб қолгани айтилганди. Расмийлар аввалига уч қутқарувчининг, кейинроқ яна уч нафарининг ўлимини тасдиқлади.

Пайшанба оқшомида ОАВ фавқулодда хизматлардаги манбаларига таянган ҳолда авария оқибатида 52 киши, жумладан қутқарувчилар ҳалок бўлгани ҳақида хабарлар тарқатишни бошлаганди. Бу ҳақда Белово шаҳар округи маъмурияти вакили ҳам маълум қилди. «Ичкаридагилар ис газидан бўғилиб жон берган», деган у «Интерфакс» мухбирига.

Кемерово области соғлиқни сақлаш вазири ўринбосари Виталий Херасковнинг маълумотига кўра, «Листвяжная»даги авария вақтида жабрланганлар сони 63 нафарни ташкил этмоқда. Цивилев эса айни вақтда шифохоналарда 38 нафар кончи ва 11 нафар қутқарувчи қолаётгани ҳақида хабар қилган (қутқарувчиларнинг бирининг бош суяги синган, қолган ўн нафари ис газидан заҳарланган).

Херасков шифохоналарга ётқизилганларнинг аксари кончилар экани, уларнинг ҳолати енгил ёки ўртача оғирликда эканини билдирган.

Фото: EPA/Vostock-photo

Метан портлаши
Кузбасс губернаторининг маълум қилишича, шахтадаги авариянинг эҳтимолий сабаби - метан-ҳаво аралашмаси портлаши бўлган. «Аниқ сабаблар комиссия томонидан маълум қилинади», дея аниқлик киритган у.

Кон ичида метан портлагани ҳақида аввалроқ Россия бош прокурори ўринбосари Дмитрий Демешин ҳам айтиб ўтганди. «Катта эҳтимол билан, бу метан портлаши бўлган, масалан, қандайдир учқун портлаш ва динамик таъсир келтириб чиқарган. Натижада чиқишга улгурмаган одамлар заҳарланган», дея унинг сўзларини келтирган ТАСС.

Шифокорлар ҳам бу ҳақда гапиришган, қурбонлар ва шифохонага олиб келинганларда жисмоний жароҳатлар аниқланмагани, улар газдан бўғилиб қолишгани айтилган.

Кончилар бўғилиб қолгани ҳақида Россия Тергов қўмитасининг Кузбассдаги бошқармаси матбуот хизмати пресс-релизида ҳам келтирилган. Унда портлаш «газ-динамик ҳодисаси» дея таърифланган.

«Дастлабки тергов-суриштирув ҳаракатлари давомида қўлга олинган шахслар хавфли ишлаб чиқариш объектлари учун ўрнатилган саноат хавфсизлиги талаблари бузилишига йўл қўйишгани аниқланди. Натижада газ-динамик ҳодисаси рўй берган. Дастлаб № 4 участкасининг вентиляция штреки газ билан тўла бошлаган, кейин шахта ичидаги ишчилар бўғилиб қолган», дейилади қўмита маълумотида.

Портлаш версияси ҳақидаги маълумотлар ОАВ хабарларида ҳам янграганди, расмий маълумотларда эса фақат кончилар бўғилиб қолгани ҳақида гап кетган. ФВВ маълумотларига кўра, газдан заҳарланиш 250 метр чуқурликда рўй берган.

Илк ҳибслар
Тергов қўмитаси хабарида қўлга олинганлар ҳақидаги илк маълумотлар келтирилган - булар шахтанинг 47 ёшли директори, унинг 59  ёшли биринчи ўринбосари ва участканинг 36 ёшли бошлиғи. Уларни РФ ЖК 3-қисми, 217-моддаси бўйича қўзғатилган иш доирасида ҳибс қилишган (хавфли ишлаб чиқариш объектларининг саноат хавфсизлиги талабларини бузиш, эҳтиётсизлик натижасида икки ёки ундан ортиқ киши ўлимига олиб келиш).

Яқин вақтлар ичида уларга нисбатан айблов эълон қилиниб, қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чораси қўлланиши кутилмоқда.

«Листвяжная» шахтасининг қўлга олинган директори Сергей Махраков корхонани 2013 йилдан буён бошқариб келган. 2021 йилда у регионда ўтказилган конкурсда энг яхши кон раҳбари сифатида тан олинганди.

1996 йилдан 2013 йилга қадар Махраков Кузбассдаги бошқа бир шахтада - «Колмагоровская»да ишлаган,  у бу ерда ишни ер ости қурилмалари машинисти сифатида бошлаган, унинг меҳнат тажрибаси 25 йилни ташкил этади.

Жума куни тонгда Тергов қўмитаси яна бир ҳолат бўйича жиноий иш қўзғатилганини маълум қилди - РФ ЖК 3-қисми, 293-модда бўйича (совуққонлик, икки ёки ундан ортиқ кишининг ўлимига олиб келган эҳтиётсизлик). Бу иш бўйича Ростехнадзорнинг Сибирь бошқармаси Белово ҳудудий бошқармасининг икки инспектори қўлга олинган.

ТАСС нашри техник назорат органларидаги манбасига асосланиб ёзишича, «Листвяжная» шахтасидаги ҳодисадан аввал воқеа жойида метаннинг рухсат этилган максимал меъёридан ошиши кузатилмаган. Ҳозирча авария эпицентри аниқланмаган.

Аксарият қурбонларнинг жасадлари шахтада қолмоқда — газ портлаши хавфи туфайли қидирув ишлари тўхтатилган. Россия ФВВнинг маълум қилишича, ер юзасига чиқмаган кончилар ва қутқарувчиларнинг кислород етишмаслиги, зарарли газларнинг юқори концентрацияси шароитида шахтада омон қолмагани тахмин қилинмоқда. «Тери тешикларига сўрилган углерод оксиди кондаги ишчилар учун жуда хавфли. Ҳатто тайёргарликдан ўтган қутқарувчилар ҳам (бундай шароитларда) ўзини ёмон ҳис қилади», деган Кемерово ҳарбийлаштирилган кон қутқарув отряди командири Юрий Ше.

Уч кунлик мотам
Кузбассда ҳалок бўлган кончилар хотирасига уч кунлик мотам эълон қилинди - 26-28 ноябрь кунлари учун. Россия президенти матбуот котиби Дмитрий Песков Владимир Путин «ҳалок бўлган кончиларнинг оилаларига чуқур ҳамдардлик билдириши»ни маълум қилган.

«Биз ер остида қолиб кетганлар қутқарилишига ҳам умид қиламиз», деган Песков. Путин ёнғин оқибатида жабрланганларга ёрдам кўрсатиш бўйича топшириқ берган. Кон эгалари қурбонларнинг оилалари қонунан тўланадиган товон пулидан ташқари яна икки миллион рублдан олишини маълум қилган.

Шахталардаги авариялар

«Листвяжная» шахтаси (архив фото) KIRILL KUKHMAR/TASS

«Листвяжная» шахтасидаги авария - замонавий Россия тарихидаги энг жиддий ҳодисалардан бири бўлди.

2007 йилда Кемерово областининг  Новокузнецк шаҳри яқинидаги «Ульяновская» шахтасида сўнгги ўн йилликлардаги энг йирик авария рўй бериб, 110 киши ҳалок бўлганди.

2010 йилда Россиянинг энг йирик кўмир шахтаси бўлмиш «Распадская»да рўй берган портлаш (бу ҳам Кузбассдаги Междуреченскада) 90дан ортиқ кончини ҳаётдан олиб кетганди.

Кўпроқ янгиликлар