«Бу дунёдаги энг буюк лаззат – илм лаззатидир» — SAT бўйича мутахассис Ҳасанхўжа Муҳаммад Содиқ билан суҳбат

Business class 14:40 / 14.08.2021 56070

Суҳбат давомида, ёшлар келажак томон тўғри ва улкан мақсад қўйиши, таълим ва жамиятдаги оғриқли муаммоларга барча жавобгар экани, фарзанд камолида тарбия муҳимлиги, таълимнинг шираси тарбия экани ҳамда жамиятни қийнаётган турли мавзуларда сўз борди.

SAT ўзи нима?

Scholastic Assessment Test (SAT) - академик баҳолаш тести. Америка Қўшма Штатларининг тест олувчи тизими ҳисобланади. Америкада мактаб битирувчилари олий таълимга кириш учун SAT имтиҳонини топширади. Тестдан юқори натижа олган талаба олийгоҳга тавсия этилади. Америка, Канада ва Европанинг топ университетларига кириш учун ҳам халқаро студентлар учун SAT сертификати талаб қилинади. Тест 2 қисмдан, инглиз тили ва математика фанлари бўйича бўлиб ўтади. Ҳар битта фан алоҳида 800 баллдан берилади. Умумий ҳисобда 1600 балл. Инглиз тили 2та қисмга бўлинади - Reading ва Writing. Reading қисмида 55та саволга 65 дақиқа вақт мобайнида матнни ўқиган ҳолда, саволларга жавоб белгилайсиз. Writing қисмида 44та саволга 35 дақиқа вақт мобайнида тушиб қолган саволларга жавоб топасиз. Математика фани ҳам 2та қисмдан иборат - калькулятор рухсат берилган қисми ва калькулятор рухсат берилмаган қисми. Калькулятор рухсат берилмаган қисмида 20та саволга 25 дақиқа вақт берилади, калькулятор рухсат берилган қисмида 38та саволга 55 дақиқа вақт берилади.

Инглиз тили қисмида ўқувчи «time-management»га асосланган ҳолда берилган саволларга жавоб топишга улгуриши лозим бўлади. Математика қисмида асосан танқидий фикрлаш орқали масалани ечиш талаб этилади.

SAT бера оладиган имкониятлар

SAT сертификатидан етарлича балл тўплай олган ўқувчи топ университетларга грант орқали ўқишга тавсия қилинади. Агар ўқувчида SAT сертификати бўлмаса, грант ютиш учун кейинги босқичга ўта олмайди. Бу халқаро топ университетлар қўйган қатъий талаблардан бири. Агар сизда SAT сертификати бўлмаса, зўр номзод бўлишингизга қарамай, сизнинг ҳужжатингизни «check out» қилиб юборишади.

Ҳар йили дунё бўйлаб 2 миллион талаба SAT сертификати учун имтиҳон топширади. SAT сертификатига имтиҳон IELTS сертификатига ўхшаб ҳар ҳафта бўлиб ўтмайди. Дунё миқёсида 1 йилда, 7 маротаба бўлиб ўтади.

Иш фаолиятимнинг бошланиши

SAT курсини ўқишни бошлаганимда ҳеч қандай ўқув маркази бундай курс ўқитмаслиги ҳақида билар эдим. Шу сабабли, интернетдан китоблар буюртма қилган ҳолда, «self-study» орқали ўзим ўрганиб топширганман. 2 йил олдин бир ўқувчимни ўзим тайёрлаб ўқитганимда, 1500дан юқори балл тўплаб чиққан. Шу орқали SAT курсимда ўқувчилар аста-секин кўпайишни бошлади. Ҳозирда 40 нафар ўқувчига SAT бўйича таълим бермоқдаман. Тошкент бўйича фақат 2та ёки 1та жойда SAT курси ўқитилади. Вилоятларда эса умуман йўқ.

Фаолиятим давомида ўқувчиларим ичидан энг юқори балл бу — 1530 балл бўлган. Ўртача ҳисобда барча ўқувчиларим 1400 баллдан юқори балл олади. Чунки бизнинг мақсадимиз — топ 100 ва топ 50 ўриндаги университетларга ўқувчилар тайёрлаш. Энг юқори грант ютиб олган ўқувчим 187 000 доллар грант ютиб олди. Ўртача ҳисобда эса талабалар 100 000 доллар ва 200 000 доллар орасида грант ютиб олади.

Ёшларни грант ютиб олиш учун қийнайдиган нарсалар

Мен 12 йилдан бери болаларни таълимга тайёрлаш билан шуғулланган кадр сифатида айтишим мумкинки, болалар ўқишга киришдан мақсадини йўқотиб қўйган. Уларда ҳозир нима қилиб бўлса ҳам ўқишга кириб олиш фикри шаклланиб қолган. Уларда аниқ бир мақсад йўқ. Нима қилиб бўлса ҳам ўқишга кириб олиш. Нега? Чунки ҳозир жамиятда салбий фикрлар шаклланган. Шу сабабдан болада олий мақсад тушунчаси йўқолиб қолган.

Жамиятдаги мени қийнайдиган муаммолар

Ҳозирги кунда бизни қийнаётган энг муҳим нарса - бу фитналар ва ихтилофлар. Бунга сабаб дунёда улкан ўзгаришлар рўй бераётган вақтда, биз майда нарсаларни суҳбатлашиб, ихтилоф қилиб, бир-биримизнинг вақтимизни оляпмиз. Ёшларда учраётган энг катта муаммолардан бири мақсадсизлик, нимага яшаб келяпти, ҳаётдан унга юклатилган вазифа нима, эртага жамият ундан нима кутади каби саволлар очиқ.

Раҳматли Шайх Муҳаммад Содиқ ҳазратлари ёнларига яқин танишлари келиб айтган экан: «Ўғлимиз сизга ўхшасин деб исмини Муҳаммад Содиқ қўйган эдик, қарасак жуда шўх бўлиб кетяпти, илмдан сал узоқ, нимага бундай бўлди» деб сўрашса, Шайх Муҳаммад Содиқ ҳазратлари: «Ўғлингиз Муҳаммад Содиқ бўлиши учун отаси Муҳаммад Юсуф бўлиши керак» деб айтган эканлар. Ҳозирда ота-оналар ўз фарзандларига жуда кам вақт ажратишяпти, улар билан жуда кам шуғулланишяпти. Аввал фарзанд тарбияси учун бўш вақт ажратар эдик. Ҳозирги кунда бўш вақтимизда фарзандлар билан шуғулланяпмиз ва бу жамиятнинг илдизидан йиринг йиғиб келаётган оғриқли нуқтадир. Агар бу йирингни олмасак, эртага бошқа аъзоларга ҳам ўтади. Бу дунёга инсон келиб ўзидан қолдириши мумкин бўлган энг яхши нарса бу солиҳ фарзанддир.

Муҳаммад Содиқ бўл ёки Муҳаммадга содиқ бўл!

Аллоҳ ўғил фарзанд билан сийлаган. Исмини Муҳаммад Содиқ қўйдик. Ҳазратга меросхўр бўлсин, ҳазратга издош бўлсин деган умидда. Тўғри Муҳаммад Содиқ бўлиши учун мен Муҳаммад Юсуф бўла олмайман. Ҳазратчалик аҳли илм эмасман. Лекин Аллоҳ кўргувчи ва билгувчи зот. Қурбим, ақлим ва имкониятим етганча ўғлимга тўғри йўл кўрсатишга, ўзим тўғри бўлишга ва хатоларимни тузатишга ҳаракат қиламан. Аллоҳ қанча умр берган билмайман, жон омонат, вақти келиб топширган вақтимиз, ўғлимга айтадиган бир насиҳатим бор. Китоб ёзиб қолдирганман. Ўша китоб орқасида ўғлимга шу жумлаларни ёзиб қолдирганман:

«Ёки Муҳаммад Содиқ бўл ёки Муҳаммадга содиқ бўл! Агар отам мени ким бўлишимни истайди деган савол қизиқ бўлса, ҳазратчалик аҳли илм бўл, адашганларни ва илмсизларни маърифатга чорлашга сабабчи бўл. Халқ севган, халқ ҳурмат қилган, доим эслаганда кўзига олим ва самимий инсон келадиган инсон бўл. Агар бўла олмасанг, ҳеч бўлмаса пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо (с.а.в)га содиқ бўл. Уларнинг айтганларини қил, суннатларига амал қил. Кошки биз қиёматда солиҳ фарзанд шафоати билан Аллоҳ раҳматига эришармиз».

Фарзанд иқболида, ривожланишида онанинг ўрни ва бугун оналар қандай бўлиши шарт

Отанинг фарзандга қилган энг биринчи яхши амали унга солиҳа онани танлашидир. Бола камолотга етгунча кўпроқ онанинг ихтиёрида бўлади. Кўпроқ боланинг тарбияси онанинг қўлида бўлади. Машҳур гап бор: «Ҳар битта даҳонинг ортида битта солиҳа аёл киши туради» деган. Агар ўғлингни ўқитсанг, ўзингга яхши қилибсан, агар қизингни ўқитсанг, умматга яхши қилибсан. Ҳақиқатан биз аёлларимизни тарбияламагунимизча, фарзандларимиз солиҳ ва ақлли фарзанд бўлмайди. Шунинг учун биз ҳозирда аёллар таълими учун имкониятлар яратиб бермасак, биз кутаётган келажак келмайди.

Ҳаётдаги олий мақсадим

Инсонда мақсадлар кўп бўлади. Аммо олий мақсад доим битта бўлади. Ҳозирги ёшларга тавсия бераман: «Мақсад қўяётганда эътиборли бўлинг». Чунки ўша мақсадга эришганингиздан сўнг, ҳаёт мазмуни тўхтаб қолиши керак эмас. Қандайдир муддатга ва позицияга мақсадлар қўйинг, лекин олий мақсадни шундай қўйингки, сиз унга бир умр интилиб яшанг. Менинг энг олий мақсадим - нимага яратилганимни англаш ва Аллоҳнинг розилигини топиш. Бир кун Ибн Аббосдан сўрашади: «Амалларнинг энг яхшиси қайси ва энг яхши кун қайси?» Ибн Аббос жавоб берадилар; «Амалларнинг энг яхшиси — вақтида ўқилган намоз. Энг яхши кун — Жума куни», деб айтадилар.

Кўпроқ янгиликлар