Томорқа - даромад манбаи

Ўзбекистон 09:29 / 17.04.2021 3183

“Деҳқон хўжалиги тўғрисида”ги ва “Томорқа хўжалиги тўғрисида”ги қонунларнинг туб моҳияти деҳқон хўжаликлари аъзолари ва ер эгаларининг ижтимоий муҳофазасини, шунингдек, уларнинг мулкий ҳуқуқлари ҳимоясини кучайтиришга қаратилган.

Мазкур қонунлар аҳолининг томорқага бўлган муносабатини ижобий томонга ўзгартирмоқда. Аҳолида бундай кўникмани шакллантириш учун мутлақо, янги тизим асосида, уйма-уй юриб, томорқага экин эқишни тарғибот қилиш ишларига кенг жамоатчилик жалб қилиняпти. Бунда мутахассислар, тажрибали деҳқонларнинг илғор тажрибаларини оммалаштириш ва томорқа ерларидан фойдаланиш самарадорлигини оширишга эътибор қаратиляпти.

Ҳудудларда асосий вазифаси деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларига қишлоқ хўжалик маҳсулотларини етиштириш ва сотишда амалий ёрдам кўрсатадиган “Томорқа хизмати” масъулияти чекланган жамиятлари ташкил этилди. Булар аҳолига кўрсатаётган амалий ёрдам миқдори ва сифати кун сайин ошиб бормоқда.

Бугунги кунда Бухоро вилоятида 401327 та деҳқон хўжалиги ва томорқа ер эгалари мавжуд. Уларнинг ихтиёрида 43101 гектар экин ерлари бор. Демак, асосий экин майдонлари аҳоли ихтиёрида экан, томорқа эгасида ушбу имкониятдан оқилона ва самарали фойдаланиш кўникмасини шакллантириш зарур.

Вилоятда деҳқонларга беркитилган жами 6234 гектар ернинг 2656 гектарига ўтган йилнинг сентябр–октябр ойларида, 3577 гектарига эса ноябр–декабр ойларида тўқсонбости усулида сабзавот экилганди.

Барча туман ҳокимликлари томонидан 2021 йил аҳоли хонадонларида экинларни жойлаштириш ва маҳсулот етиштириш прогноз ҳажмлари белгилаб олинди. Жорий йилда деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер участкаларида 36867 гектар ерга баҳорги қишлоқ хўжалик экинлари экиш белгиланганди. Ҳозирги кунга қадар 32252 гектар (87,5 фоиз), шундан 20647 гектар сабзавот, 5002 гектар картошка, 386 гектар полиз, 5919 гектар ерга бошқа экинлар экилиши якунига етказилмоқда. Аҳоли томорқаларида экин экилишини ташкил этишда ёрдамга муҳтож хонадонларга алоҳида эътибор берилмоқда. Уларнинг ерларини экишга тайёрлашда 4200 та хонадонга салоҳиятли фермер хўжаликлар беркитилиб, қишлоқ хўжалик экинлари экилишига кўмаклашилди.

Вилоятда ташкил қилинган томорқа хизмат масъулияти чекланган жамиятлари томонидан жорий йилда 20945 гектар томорқа ерлари ҳайдаб берилди. Шунингдек, аҳоли хонадонларига зарур уруғликлар, мевали дарахтлар ва узум кўчатлари етказиб берилди.

Бундан ташқари, томорқа хизматлари томонидан томорқа ер эгалари хонадонларига 2400 та енгил конструкцияли ихчам иссиқхоналар қуриб, фойдаланишга топширилди. 2018–2021 йилларда фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларини қўллаб-қувватлаш жамғармаси ҳисобидан 27 млрд сўм ресурс ажратилиб, 1200 та хонадонга кенгаш ҳузуридаги “Томорқа хизмати” масъулияти чекланган жамиятлари томонидан иссиқхона, паррандачилик, асаларичилик, қуёнчилик, уруғ ва кўчатчилик, дала дўконлари қуриш хамда сув таъминоти оғир бўлган ҳудудларда артезиан қудуқ қазиш ва бошқа лойиҳалар учун имтиёзли кредитлар расмийлаштириб берилди.

 Давлатимиз раҳбарининг Бухоро вилоятига килган ташрифи давомида вилоятни комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришда мавжуд муаммолар ва уларни ҳал этиш юзасидан амалга оширилиши зарур бўлган чора-тадбирлар белгилаб олинганди. Шу мақсадда вилоятда аҳоли томорқаларида кўкат, пиёз, саримсоқпиёз ва сердаромад сабзавот экинларини экиш ва аҳоли даромадини ошириш бўйича чора-тадбирлар дастури Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши раиси ҳамда вилоят ҳокимлиги томонидан келишилган ҳолда тасдиқланиб, шу асосда ишлар амалга ошириб келинмоқда.

Вилоятда “Томорқа хизмати” масъулияти чекланган жамиятлари негизидаги 6 та кластерга 23 млрд сўм фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларини қўллаб-қувватлаш жамғармаси маблағларидан ажратилиши режалаштирилган. Бу кластерлар аҳоли томорқасида маҳсулот етиштириш учун уруғлик, кўчатлар етказиб беришдан бошлаб, етиштирилган маҳсулотни харид қилиш ва ундан якуний маҳсулот ишлаб чиқаришгача бўлган тўлиқ жараённи ўз ичига қамраб олган ишлаб чиқариш корхоналаридир. Ишлаб чиқаришнинг бундай тўлиқ кўламда ташкил қилиниши орқали янги иш ўринлари ҳам яратилмоқда.

Бир сўз билан айтганда, деҳқон хўжаликлари ва томорқаларда ўзи етиштираётган маҳсулотларни қайта ишлаб, бозордаги талаб ва таклифдан келиб чиққан ҳолда қулай таклифлар бериш, лойиҳаларини амалга ошириш, деҳқон хўжаликлари фаолиятини қўллаб-қувватлаш асосий вазифаларимиздан биридир.

Аскар Нозимов,
Бухоро вилоят фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши раиси.

Кўпроқ янгиликлар