Тадқиқот: Эронда коронавирус қурбонлари ҳақидаги маълумотлар кескин камайтириб кўрсатилган

Жаҳон 13:56 / 04.08.2020 19421

BBC мухбири танишган ҳукуматнинг ички қайдлари шуни кўрсатадики, 20 июль ҳолатига кўра, коронавирусдан вафот этганлар сони тахминан 42 минг нафар эди. Эрон Соғлиқни сақлаш вазирлиги эса ҳозиргача 14 мингдан ошиқ ўлим ҳақида маълумот берган.

Шунингдек, ёпиқ маълумотлардан маълум бўлишича, вазирлик вирусга чалинганлар сонини ҳам икки баробар камайтириб кўрсатган - 451 минг 24 ҳолат ўрнига 278 минг 827 ҳолат эълон қилинган.

Эрон эпидемия бошида коронавирусга чалиниш ҳолатлари сони кўплиги бўйича Хитойдан кейинги иккинчи мамлакат эди.

Сўнгги ҳафталарда мамлакатда вирусга чалиниш ҳолатлари сони сезиларли даражада ортмоқда.

Вирусга чалиниш боғлиқ илк ҳолат қарийб бир ойдан сўнг эълон қилинди

Эрон соғлиқни сақлаш вазири ўринбосари мамлакатда коронавирусдан ўлимлар сони яширилмаётгани ҳақида эълон қилаётганида ўзи коронавирусга чалингани кўриниб турганди

BBC’га сиздирилган рўйхат ва тиббий маълумотларга кўра, мамлакатда коронавирусдан биринчи ўлим ҳолати 22 январь куни юз берган. Ҳукумат эса илк ҳолат ҳақида ушбу санадан бир ой ўтгач, февраль ойининг иккинчи ярмида маълум қилганди.

Эпидемия бошланганидан бери ҳукумат томонидан эълон қилинган рақамларга шубҳа билан қаралаётган эди.

BBC тадқиқотлари шуни кўрсатадики, миллий ва минтақавий миқёсдаги ҳолатлар ва ўлим сони ўртасида номувофиқликлар мавжуд.

Маълумки, дунё миқёсида тест имкониятининг етарли эмас экани туфайли ҳақиқий ўлим ҳолатлари эълон қилинган маълумотларда акс этмайди. Аммо Эронда ҳукумат барча ўлимларни қайд этган бўлса-да, уларнинг сони камайтириб айтилган.

«Пандемия билан боғлиқ сиёсий ўйинга барҳам берилсин»

Маълумотлар BBC’га номаълум манба томонидан юборилган.

Ушбу маълумотлар Эрон бўйлаб касалхоналарга ётқизилган кунлик беморлар сони, уларнинг исмлари, ёши, жинси, касаллик белгилари, касалхоналарда бўлиш муддати ва бошқа касалликлари бор-йўқлиги каби маълумотларни қамраб олган.

Манбанинг айтишича, у бу маълумотларни «ҳақиқатни ошкор қилиш ва пандемиядаги сиёсий ўйинлар тугаши учун» BBC’га тадқим этган.

Ушбу манба ҳукумат амалдори эканлиги ёки ушбу маълумотлар қай тарзда қўлга киритилгани маълум қилинмади.

Бироқ BBC форс хизматининг тадқиқотлари рўйхатдан жой олган ўлган ёки тирик беморларнинг исмлари тўғри эканлигини кўрсатмоқда. ОАВга берилган маълумотларга кўра, пойтахт Теҳронда 8 минг 120 киши касалликдан вафот этган.

Эпидемия бошланган Қум шаҳрида ҳалок бўлганлар сони эса 1419 кишини ташкил қилади.

Мамлакатда ўлими қайд этилган хорижликларнинг (1916 нафар) аксарияти афғонлардир.

Март ойи ўрталарига келиб қурбонлар сони ҳукумат эълон қилганидан беш баравар кўп бўлган.

Баъзи шифокорлар BBC билан бўлган суҳбатда Соғлиқни сақлаш вазирлигининг хавфсизлик ва разведка бўлинмалари томонидан босим остига олинганликларини айтишган.

Рақамлар нима учун яширилган?

AFP

Эпидемия 1979 йилги Эрон Ислом инқилоби юбилейи ва парламент сайловларига тўғри келди.

Баъзи экспертларнинг фикрига кўра, бу Эрон ҳукуматининг жамоатчилик томонидан қўллаб-қувватланиши учун муҳим имконият эди. Ҳукумат эса бунга вирус хавф солишини истамади.

Диний раҳнамо оятуллоҳ Али Хоминаий баъзи одамлар эпидемиядан фойдаланиб, сайловларни бузишни истаганини айтди.

21 февраль куни бўлиб ўтган сайловларнинг биринчи босқичида 42 фоизлик давомат кузатилди. Иккинчи тур эса 11 сентябрга қолдирилди.

Эпидемия бошланишидан аввал Эрон ҳукумати бир қатор инқирозлар билан юзма-юз келганди.

2018 йил ноябрь ойида бензин нархининг бир кечада 50 фоиздан ортиқроққа ошиши туфайли одамлар кўчаларга чиқди ва бир неча кун давом этган норозилик намойишларида юзлаб одамлар ҳалок бўлди.

Эрон Инқилоби муҳофизлари корпуси Ал-Қудс бўлинмаси қўмондони Қосим Сулаймон 3 январь куни АҚШ томонидан ўлдирилди. Бунга жавоб йўлламоқчи бўлган Эрон қуролли кучлари эса хатолик туфайли Украина йўловчи самолётини уриб туширган ва самолётдаги 176 инсон вафот этганди.

«Ҳукумат ҳақиқат ошкор бўлишидан қўрққан»

Шифокорларнинг айтишича, улар махсус хизматлар босими остида қолган / AFP

Ҳозирда Соғлиқни сақлаш вазирлигида хизмат қилаётган собиқ депутат доктор Нуролдин Пирмуаззин BBC’га ҳукумат бундай вазиятда коронавирусга оид «далилларнинг ошкор қилинишидан қўрққан»ини айтди.

«Ҳукумат камбағаллар ва ишсизлар кўчаларга чиқиши мумкинлигидан хавотирда эди», деди у ва Чегара билмас шифокорлар ташкилоти шифокорларининг Исфаҳонда хизмат олиб боришига йўл қўйилмаганини эслатди.

Кўпроқ янгиликлар