Капитал бозорига оид ҳуқуқбузарлик хавфини таҳлил этиш тизими жорий қилинади

Иқтисодиёт 12:50 / 06.09.2019 1594

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамаси порталида “Ўзбекистон Республикаси Капитал бозорини ривожлантириш агентлиги томонидан капитал бозорига оид ҳуқуқбузарлик хавфини таҳлил этиш тизимини жорий этиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида”ги ҳужжат лойиҳаси эълон қилинди.

Ўзбекистон Республикаси Капитал бозорини ривожлантириш агентлиги томонидан капитал бозорига оид ҳуқуқбузарлик хавфини таҳлил этиш тизимини жорий этиш тартиби тўғрисидаги низомга кўра, капитал бозорига оид ҳуқуқбузарлик хавфини таҳлил этиш тизими Агентлик томонидан давлат бошқарув органлари ва қимматли қоғозлар бозори иштирокчилари фаолиятида капитал бозорига оид ҳуқуқбузарлик хавфини таҳлил қилиш ва унинг капитал бозорини ривожланишига таъсирини баҳолаш орқали амалга оширилади.

Агентлик капитал бозорига оид ҳуқуқбузарлик хавфини таҳлил этишни Агентлик тизимдаги мавжуд ички ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 24 январдаги “Ўзбекистон Республикаси Капитал бозорини ривожлантириш агентлиги фаолиятини ташкил этиш тўғрисида”ги ПҚ-4127-сон қарорига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 7 августдаги 650-сон “Ўзбекистон Республикаси Капитал бозорини ривожлантириш агентлиги ва Ўзбекистон Республикаси Капитал бозорини ривожлантириш агентлиги ҳузуридаги Капитал бозорини ривожлантиришга кўмаклашиш жамғармаси тўғрисидаги низомларни тасдиқлаш ҳақида” ги қарорига асосан вазирлик ва идоралар томонидан тақдим этилган ташқи маълумотларга, веб саҳифалари ва ижтимоий тармоқлардан олинган ахборотларга асосан қуйидаги йўналишларда амалга оширади:

а) Ўзбекистон Республикасининг “Қимматли қоғозлар бозори тўғрисида”ги, “Биржа ва биржа фаолияти тўғрисида”ги ва “Акциядорлик жамиятлари ва акциядорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида”ги қонунлари ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 9 июлдаги 308-сон “Қимматли қоғозлар бозорида касбий фаолиятни лицензиялаш тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида”ги, 2003 йил 16 июлдаги 314-сон “Лотереялар ташкил этиш фаолиятини лицензиялаш тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида”ги ва 2002 йил 15 ноябрдаги 396-сон “Пул-буюм лотереялари ўтказишни ташкил этишни такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида” қарорлари ҳамда капитал бозорини тартибга солишга оид бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг давлат бошқарув органлари ва қимматли қоғозлар бозори иштирокчилари томонидан бузилганлигини;

б) Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ёки унинг девонининг ҳудудларда фаолият кўрсатувчи ходимлари билан келишмаган ҳолда текширув ўтказилиши мумкин бўлган тадбиркорлик субъектлари фаолиятида ўтказиладиган назорат-текширувларда, ушбу тадбиркорлик субъектлари томонидан капитал бозорига оид ҳуқуқбузарлик содир этилганлигини;

г) капитал бозори субъектлари томонидан капитал бозорини тартибга солишга оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг бузилганлиги аниқланган ҳолатлар юзасидан Агентлик томонидан чиқарилган бажарилиши мажбурий бўлган хулосалар ва кўрсатмаларнинг;

д) қимматли қоғозлар билан операциялар ўтказилишининг тўғрилигини;

е) қимматли қоғозлар билан операцияларни амалга ошираётган инвесторлар, шунингдек, қимматли қоғозлар эгаларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя қилиниши таъминланганлигини;

ё) хорижий эмитентларнинг қимматли қоғозлари Ўзбекистон Республикаси қимматли қоғозлар бозорига муомалага қўйилиши қоидалари ҳамда квоталарига риоя этилганлигини;

ж) мамлакат капитал бозорининг ҳолати ва унинг профессионал иштирокчилари тўғрисидаги маълумотлар билан инвесторлар ва жамоатчилик кенг хабардор қилинганлигини;

з) жисмоний ва юридик шахслар томонидан айнан бир капитал бозори субъектлари фаолиятидан норозилиги ҳақидаги мурожаатларни ва бошқа йўналишларни таҳлил қилади.

Агентлик мазкур Низомда белгиланган йўналишларга асосан капитал бозори субъектлари фаолиятини тўлиқ таҳлил қилади ҳамда якуний натижаларни уларнинг капитал бозорини ривожланишига таъсиридан келиб чиқиб капитал бозорига оид ҳуқуқбузарлик хавфи даражасини баҳолайди.

Капитал бозорига оид ҳуқуқбузарлик хавфи даражасини баҳолаш натижаларига кўра капитал бозори соҳасига оид ҳуқуқбузарлик содир этиш хавфи даражаси қуйидаги уч тоифага бўлинади:

а) капитал бозори соҳасига оид ҳуқуқбузарлик содир этиш хавфи даражаси юқори бўлган ҳолатлар;

б) капитал бозори соҳасига оид ҳуқуқбузарлик содир этиш хавфи даражаси ўртача бўлган ҳолатлар;

в) капитал бозори соҳасига оид ҳуқуқбузарлик содир этиш хавфи даражаси паст бўлган ҳолатлар.

Агентлик томонидан капитал бозори субъектлари фаолиятини текшириш ташаббуси билан чиқиш тегишли капитал бозори субъектлари томонидан капитал бозорига оид ҳуқуқбузарлик содир этиш хавфи даражасидан келиб чиқиб, текширувни ташаббус қилишни назарда тутувчи хавфни таҳлил этиш ва баҳолаш натижалари асосида амалга оширилади.

Кўпроқ янгиликлар