Самарқандда ўлдирилган итлар можароси: уларни ким ва нима сабабдан заҳарлади?

Жамият 17:36 / 03.09.2019 42808

Шу кунларда ижтимоий тармоқларда кенг муҳокама бўлаётган мавзу — Самарқанд шаҳридаги маҳаллалардан бирида итлар заҳарлаб ўлдирилиши воқеаси бўлмоқда. Бу мавзу хонадонларнинг бирида ўрнатилган видеокамерада қайд этилган тасвирлар интернетда тарқалгач муҳокамалар марказига чиқди.

Гап шундаки, 29 август куни номаълум шахслар «Истиқбол» маҳалласидаги ит боқиладиган уйларнинг эшиклари тагида маргимуш билан заҳарланган сосискаларни ташлаб кетган. Шунингдек, тасвирларда заҳарланиб, жон талвасасида қолган итларни кўриш мумкин.

Бугунги кунда қаровсиз итларни тутиш билан жойларда ободонлаштириш бошқармаси мутахассислари шуғулланишади. Самарқанд шаҳар ободонлаштириш бошқармаси бўлим бошлиғи Жаҳонгир Пирматов видеодаги уйлар олдига заҳарли озуқа қўяётган одам уларнинг ходими эмаслигини билдирди. Шу билан бирга, бошқарма томонидан итларни заҳарлаш амалиёти ўтказиб турилишини ҳам тасдиқлади. Жумладан, Самарқандда ўтказилган «Шарқ тароналари» фестивали олдидан шаҳарда аҳоли соғлиғига хавф туғдириши мумкин бўлган ўнлаб итлар заҳарлаб ўлдирилганини маълум қилди.

«Аммо биз аҳоли пунктида эмас, кўпроқ дала, кенг ҳудудлар, қабристонлар каби итларни тутиш қийин бўлган жойларда уларни заҳарлашга мажбур бўламиз. Баъзан аҳоли пунктларида ҳам қаровсиз итни тутиш имкони бўлмаган ҳолатда уни заҳарлашга тўғри келади. Аммо бу назорат остида бўлиб, агар ит заҳарли озуқани истеъмол қилмаса, уларни яна қайтадан йиғиштириб оламиз», дейди шаҳар ободонлаштириш бошқармаси ходими.

Самарқанд вилояти ИИБ видеода тасвирланган, итларни заҳарлаган шахс ким экани ҳозирча номаълумлигини маълум қилди. Вилоят ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бошқармаси масъуллари эса итларни ўлдириш билан шуғулланмаслиги, аксинча, уларни даволаш, рўйхатга олиш ва ўз вақтида эмлаб бориш каби вазифалар билан шуғулланишини таъкидлади.

Аслини олганда қаровсиз ва дайди итлар масаласи ўтган ойда вилоят ҳокимлигида бўлиб ўтган йиғилишда ҳам кўтарилган. Вилоят уй-жой, коммунал хизмат кўрсатиш бошқармаси маълумотига кўра, «2019–2022 йилларда Самарқанд шаҳрини жадал ривожлантириш дастури» доирасида Самарқанд шаҳри 11та ҳудудга бўлинган. Ана шу ҳудудлар раҳбарлари иштирокида жорий йил 1 июль куни бўлиб ўтган йиғилишда шаҳарда дайди итлар кўпайиб кетгани ҳисобга олиниб, вилоят ҳокими томонидан аниқ топшириқ берилган.

«Йиғилишда итларни ҳисобга олиш, тутиш ва махсус жойга етказиш топшириғи берилган. Лекин ҳеч ким «итларни заҳарланглар, ўлдиринглар», деган топшириқни берган эмас», дейишди бошқарма вакиллари. Эндиликда бошқарма раҳбарлигида барча хонадонларда сақланаётган уй ҳайвонлари ҳисобга олинади, парваришлар тартиблари тушунтирилади.

Воқеа содир бўлган ҳудуд — Самарқанд шаҳри, «Истиқбол» маҳалласи оқсоқоли Ўктам Ҳожиевнинг ҳам фикрини эшитдик.

«Сўнгги бир неча йилда «снос»лар сабаб қатор хонадонлар бошқа ҳудудга кўчирилгач, маҳаллада эгасиз итлар ниҳоятда кўпайиб кетди. Ҳатто ўзимиз ҳам маҳалла профилактика инспектори билан биргаликда бир неча марта ободонлаштириш бошқармасига, ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бошқармаси вакилларига мурожаат қилганмиз. Итларнинг аҳолига зарари тегаётгани бор гап», дейди у.

Шу маҳалладаги суриштирувимиз давомида ўша видеода тасвирланган, дарвоза олдида заҳарли озуқа қўйиб кетаётган шахснинг ким экани аниқланди. Самарқанд шаҳар ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими ходимларидан бири бу ишни шахсан ўзи амалга оширганини маълум қилиб бунга изоҳ берди.

«Шаҳарда қаровсиз, дайди итлар сони ниҳоятда ошиб кетди. Бу ҳам етмаганидек, хонадонларда сақланаётган итлар ҳам ветеринар кўригидан ўтказилмаяпти. Фуқаронинг ўз итини вақтида вакцинация қилиши ҳақида-ку гапирмасак ҳам бўлади. Аммо ўзимиз хонадонларга бориб ҳам шу ишни амалга оширолмаяпмиз. Ёки уй эгаси йўқ, ёки тушунмайди, ҳатто ҳақорат қилиб қайтарган ҳолатлар ҳам бор.

Ветеринар кўригидан ўтмаган, қаровсиз ҳайвонларнинг аҳоли саломатлигига хавфи аслида сиз-у биз ўйлагандан ҳам кўра кўпроқ. Мен бир-иккита итни заҳарлаган бўлсам, беш-олти одамнинг соғлиғига фойда келтирдим, деб ўйлайман. Аслида қаровсиз итларни вақтида ободонлаштириш бошқармаси ходимлари тутиб кетиши керак. Аммо фақат битта машинага эга ободонлаштириш ходимлари ҳам бу ишга улгурмаяпти», дейди шаҳарда итларни заҳарлашни ташкил этган ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими ходими.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 8 июлдаги «Қаровсиз қолган ҳайвонларни тутиш ва сақлаш билан боғлиқ хизматлар фаолиятини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги 202-сонли қарорига кўра, ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлимларининг тақдимномаси бўйича қаровсиз қолган, шу жумладан эгасиз ва касал ҳайвонларни қутуриш жойларида, қутуриш касаллиги кўп учраши хавфи бўлган эпизоотик ҳудудларда отиб ташлашни ташкил этиш Ички ишлар вазирлиги зиммасига юклатилган.

Бироқ, дайди итларни заҳарлаб, калтаклаб — қийнаб ўлдириш ҳақида бирорта ҳужжат йўқ.

Дарҳақиқат, сўнгги йилларда Самарқанд шаҳрида дайди ва қаровсиз итлар жуда кўпайгани бор гап. Аммо қонунчиликда эгаси бор итларни тутиш, йўқ қилиш кўзда тутилмаган.

Яна бир гап: маълумотларга кўра, яқиндагина Самарқанд шаҳар ободонлаштириш бошқармаси ихтиёрига айнан итларни тутишда фойдаланиш учун учта «Дамас» машинаси берилган. Эҳтимол, эндиликда итларни шунчаки заҳарлаб, қийнаб ўлдириш ўрнига, тутиб кетиш йўлга қўйилар?

Анвар МУСТАФОҚУЛОВ,

Kun.uz мухбири

Кўпроқ янгиликлар