Соч нима учун тўкилади?

Lifestyle 16:38 / 22.04.2019 12334

Соч инсоннинг кўрки. Ҳам гўзаллик ва соғломлик рамзи ҳисобланган тана аъзосини қандай парваришлаш, сержило қилиш барча учун қизиқ мавзу, чунки ҳаммамиз соч тўкилишидан қўрқамиз.

Хасталик ўз ортидан турли психологик зўриқишларни ҳам олиб келади. Сабаби, соч тўкилишини қарилик аломати, дея қабул қилиниши ҳам табиий. Жараён эркакларда 18 ёшдан кейин бошланади. Ёш улғайган сари соч ўсиши ҳам секинлашиб бораверади. 2019 йилги статистикага кўра, 40 фоиз эркак 35 ёшгача сезиларли равишда соч тўкилишини бошдан кечиради.

Америка дерматологлари академиясининг маълумотларига кўра, соч соғлом инсонда ҳам тўкилади. Бир кунда тахминан 50-100 тола соч тўкилиши нормал ҳолатдир. Бундан ортиғи касаллик ҳисобланади.

Соч физиологияси ва морфологиясини дерматокосметологиянинг алоҳида соҳаси бўлмиш трихология ўрганади. Малакали трихолог Илҳом Раҳимов Kun.uz билан суҳбатда соч тўкилиши бўйича маълумот ва тавсияларини тақдим этди.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) берган охирги маълумотларга кўра, дунё миқёсида 65 фоизи эркаклар ва 35 фоиз аёллар ушбу касалликнинг у ёки бу шакли билан касалланган.

Соч тўкилишининг бир қанча турлари бор. Биринчиси физиологик соч тўкилиши. Бу жараён 55-65 ёшда кузатилувчи нормал ҳолат ҳисобланади. Эркакларда каллик кузатилса, аёлларда эса соч тўкилиши диффуз характерда бўлади ва каллик содир бўлмайди. Иккинчиси эрта соч тўкилиши бўлиб 18-22 ёшдан бошланади (бу энг кўп учрайдиган хили). Учинчиси себореяли соч тўкилиши. Охиргиси алопеция бўлиб,бунда сочларнинг патологик тўкилиши кузатилади. Натижада, соч ва тана терисидаги туклар қисман ва тўлиқ тўкилади.

Соч тўкилишига қуйидагилар сабаб бўлади:

- стресс;

- наслий мойиллик;

- модда алмашинувининг бузилиши;

- сурункали ички аъзолар касалликлари;

- эндокрин касалликлар;

- танқислик ҳолатлар (цинк, темир ва бошқа микроэлементлар);

-дори-дармонларнинг салбий таъсири;

- инфекцион касалликлар;

- норационал овқатланиш.

Раҳимовнинг айтишича, сочларни калга олдириш кейинчалик сочларни бақувват бўлишига ёрдам бермайди. Соч мустаҳкамлиги унинг пастки, яъни илдиз ёки пиёзчасида кузатиладиган ўзгаришларга боғлиқдир.

«Эрта соч оқариши ҳам вақт ўтиб соч тўкилишига олиб келади деган фараз бор. Бу мутлақо нотўғри. Иккаласи ўзига хос ва бир-бирига боғлиқ бўлмаган ҳолатдир. Кўплаб беморлар махсус муолажалар ҳам соч тўкилишини тўхтатмаётганлигидан шикоят қилишади. Улар касаллик қайси даврда эканлигини билишмайди. Оқибатда самара сезилмайди. Шифокор билан маслаҳатлашган ҳолда ҳар бир босқичда ўзига хос даво усулларини қўллаш тавсия этилади»  , — дейди трихолог шифокор.

Айни пайтда даволашнинг энг самарали усули бу - беморнинг қонидан ажратилган, тромбоцитларга бой бўлган плазмани тери ичига юборищдир.

«Плазмолифтинг натижасида тромбоцитларда сақловчи ўсиш фактори фибробластларни стимуляция қилиб, натижада коллаген, гиалурон кислотаси ва эластин ишлаб чиқишини кўпайтиради. Бу жараён ўз навбатида янги ҳужайраларни пайдо бўлишини, майда қон томирлар ўсишини ривожлантиради, натижада модда алмашинуви тикланади, маҳаллий иммунитет ошади, тери ҳужайраларида микроциркуляция ва метаболизм жараёни яхшиланади», — дея қайд этади шифокор. 
Соч тўкилишининг олдини олиш мумкинми?

Истеъмол қилинаётган овқат витамин ва микроэлементлардан иборат бўлишига аҳамият бериш лозим. Нотўғри диета ҳам соч тўкилишига олиб келади. 

«Ясама сочлардан фойдаланиш тавсия этилмайди, чунки у терини нафас олишига халақит беради. Жамоат сув ҳавзаларида чўмилгандан сўнг сочларни махсус воситалар билан ювиш керак бўлади , чунки ювувчи воситалар соч остида йиғилган хлор ва туз моддалардан тозалайди. Шу билан биргаликда соч остидаги терини ҳимоя қилиб, соч илдизлари шикастланишини олдини олади», — дейди  Илҳом Раҳимов .

Биз сизга сочларингизнинг доимо кўркам бўлишини тилаймиз. 

Муҳаббат Маъмирова тайёрлади

Кўпроқ янгиликлар