Ўзбекистонликларнинг кўпчилиги уйларнинг бузилиши ислоҳотларга салбий таъсир ўтказади деб ҳисоблайди

Ўзбекистон 08:19 / 20.04.2019 30346

Сўнгги вақтларда ўзбекистонликлар турар жой биноларининг бузилиши билан боғлиқ муаммоларни тобора кўпроқ муҳокама қилишмоқда. Мавзунинг долзарблигини инобатга олиб, Kun.uz «Сизнинг фикрингиз» Telegram каналида сўров ўтказди.

Сўров онлайн тарзда ўтказилгани учун сўралганларнинг жинси, ёши ва бошқа омиллар инобатга олинмаган. Бундан ташқари, ҳар бир саволга турлича сондаги респондентлар (ўз хоҳишига кўра) жавоб беришган, яъни бир саволга 50 киши жавоб берган бўлса, бошқасига 65 киши ва ҳ.к.

Респондентлардан уйларни бузиш ҳолатлари Ўзбекистонда олиб борилаётган ислоҳотларга салбий таъсир кўрсатмоқда, деган фикрга қўшиласизми, деб сўралган. 359 нафар респондентнинг 83 фоизи уйлар бузилиши чиндан ҳам ислоҳотларга салбий таъсир ўтказади, деб қайд этишган. 17 фоиз қисми эса бу ишлар ислоҳотларга ҳеч қандай таъсир ўтказмайди, деб ҳисоблайди.

Умуман олганда, уйларни бузилиши муаммоси ҳақиқатдан ҳам ислоҳотларга салбий таъсир ўтказади, чунки қонунчилигимизда бўшлиқлар жуда кўп. Эътибор беринг, мамлакатда стандарт ва аниқ бир тартибнинг ўзи ҳам йўқ. Агар Тошкент шаҳрининг Мирзо Улуғбек туманида қурувчи бир тизимда ишласа, Сергели туманидаги қурувчи ўзгача тизимда иш олиб боради.

Масалан, шу кунларда Адлия вазирлиги ҳокимликларнинг кўчмас мулк эгасига давлат ва жамият эҳтиёжлари учун ер участкаларининг олиб қўйилиши муносабати билан етказилган зарарларни тўлиқ қоплаш тўғрисидаги кафолат хати қонунчилик ҳужжатлари билан назарда тутилмагани ҳақида баёнот берди. Вазирлик, шунингдек, кафолат хати тураржой кўчмас мулкига эгалик ҳуқуқининг пайдо бўлиши ва ўтишини тасдиқловчи ҳужжат ҳам бўлолмаслигини тасдиқлаган. Бундан келиб чиқадики, маҳаллий ҳокимият органлари вакилларининг аксарияти аҳолига ноқонуний ҳужжатлар тақдим этиб келишмоқда.

Бундан ташқари, 15 апрель куни Тошкентда ғарб дипломатик ваколатхоналари вакиллари, халқаро ва маҳаллий ҳуқуқ ҳимоячилари, шунингдек, тадбиркорлар ва журналистлар сўнгги вақтларда мамлакатда жамоатчиликнинг кескин норозилигини уйғотаётган Ўзбекистонда уйларни ноқонуний бузиш ва қуришга доир масалаларни муҳокама қилишди. Тадбир иштирокчилари шаҳар ҳокимиятидан уйларни ноқонуний бузишни бас қилишга чақиришган ва уйларини бузишдан олдин мансабдорларни аҳоли билан янги қурилиш лойиҳаларини маслаҳатлашишни таклиф этишган. Модомики, бузиш можаролари дипломатик ваколатхоналар даражасига кўтарилган экан, бунинг ўзи ҳам муаммо саналади. Демак, бу давлат ўзининг ички муаммоларини маҳаллий даражада ҳал эта олмаётганидан дарак беради.

Эслатиб ўтамиз, 2 апрель куни Буюк Британиянинг The Guardian нашри «Огоҳлантиришсиз кўчириб чиқарилганлар: Тошкентдаги тўсатдан уй бузишлар ғазабга сабаб бўлмоқда» сарлавҳаси остида мақола чоп этганди.

Kun.uz ўтказган сўровномада респондентлардан Ўзбекистонда инвесторларнинг ҳуқуқлари қай даражада ҳимоя қилинаётгани ҳақида фикр билдириш ҳам сўралган. Сўровномада қатнашган 220 кишининг 42 фоизи аҳвол чатоқлиги, шунинг учун инвесторлар сони жуда камлигини қайд этишган. Сўралганларнинг 29 фоизи вазият ёмонлиги, барча гаплар қоғозда қолаётганини билдиришган. Респондентларнинг 24 фоизи қандайдир манфаатдор томон бўлсагина инвесторларнинг ҳуқуқи таъминланаётганини кўрсатишган. Фақатгина 5 фоиз киши барчаси аъло даражада эканлигини билдиришган.

Эътибор беринг, инвестицияларни ҳимоя қилиш масаласи шу даражага бориб етдики, Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 27та инвестицион лойиҳани шахсий назоратига олди. 8 апрель куни давлат раҳбари инвестицияларнинг ўз вақтида ўзлаштирилишини таъминлаш учун янги назорат тизимини жорий этиш таклифини билдирди. Унга кўра, тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар иштирокидаги барча лойиҳалар тўрт тоифага бўлинади ва уларнинг ҳар бири алоҳида назорат остига олинади.

Эҳтимол, бизнесменлар Ўзбекистонга сармоя тикишни исташаётгандир, лекин уйларни бузиш муаммолари давлатнинг имижига ҳам, инвестицияларни жалб этишга ҳам салбий таъсир ўтказмоқда. Агар давлат ўз эҳтиёжлари учун ерни мудом тортиб олаверса, уни инвестордан ҳам тортиб олмаслигига қандай кафолат бор? Бу савол ҳануз очиқлигича қолмоқда.

Улуғбек Акбаров.

Кўпроқ янгиликлар