Мақбуллаштиришнинг «пастдарғомча» усули ёхуд қарор ижросининг ноқонуний йўлларини ўйлаб топган мутасаддилар

Жамият 17:40 / 18.04.2019 19406

Республика қишлоқ хўжалиги соҳасида янги имкониятлар эшикларини очиш мақсадида шу йилнинг 9 январида Вазирлар Маҳкамасининг «Фермер хўжаликлари ва бошқа қишлоқ хўжалиги корхоналари ер майдонларини мақбуллаштириш ҳамда қишлоқ хўжалиги экин ерларидан самарали фойдаланишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарори қабул қилинди.

Қарор асосида маҳаллий ҳокимликларда тузилган комиссиялар хулосалари ва очиқ танловлар асосида фермер хўжаликлари ер майдонлари мақбуллаштирилди.

Аммо тан олиб айтиш керакки, бу жараёнда айрим маҳаллий ҳокимлик ва фермер хўжаликлари раҳбарлари ўртасида турли тушунмовчилик ва низолар юзага келаётганлиги ҳам бор гап. Ер майдони бошқа фермер хўжалигига қўшиб берилган фермерлар асосан комиссия хулосалари ва танлов нохолис ўтказилганлиги, шаффофлик таъминланмаганлиги, таниш-билишчилик ва ноҳақликлардан шикоят қилишди.

Kun.uz таҳририятига ҳам шу мазмундаги кўплаб мурожаатлар келди. Шундай мурожаатларнинг навбатдагиси Самарқанд вилояти, Паст Дарғом туманидан таҳририятга йўлланган.

Тумандаги «Камолот нурлар пахтаси», «Мингтут даласи» ва «Азиз Дилшод мева даласи» фермер хўжаликлари раҳбарларидан келган мазкур мурожаатда маҳаллий ҳокимлик мутасаддилари томонидан ўзларига нисбатан ноҳақликлар қилинганлиги иддао қилинган.

Ушбу мурожаатларни ўрганиш мақсадида Паст Дарғом туманида бўлиб, фермерлар билан суҳбатлашдик.

«Мен 2016 йил «Камолот нурлари пахтаси» фермер хўжалигини ташкил қилганман. Ҳар йили пахта, ғалла, пилла давлат режаларини ошиғи билан бажарганмиз. Мақбуллаштириш жараёнида еримиз бошқа фермер хўжалигига берилди. Ноҳақлик қилинди. Қизиғи, бу ҳақдаги туман ҳокими қарорида «ихтиёрий воз кечиб», «аризаларига асосан», деб кўрсатилган. Лекин биз ерни топшириш учун ҳеч қандай ариза ёзмаганмиз», – дейди «Камолот нурлари пахтаси» фермер хўжалиги раҳбари Бердиқул Қаршиев.

Туман ҳокими Шунқор Худойбердиев имзолаган қарор билан танишдик. 2019 йил 23 январда қабул қилинган 229-Қ-сонли қарорда ҳақиқатан ҳам бир нечта фермер хўжаликлари қатори «Камолот нурлари пахтаси» фермер хўжалиги ер майдони ҳам «ер майдонидан ихтиёрий воз кечганлиги», «ўз аризаларига асосан» бирлаштирилганлиги кўрсатилган.

Навбатдаги мурожаатчи «Мингтут даласи» фермер хўжалиги раҳбари Бахтиёр Болиев эътирозларини тингладик. Маълум бўлишича, унинг фермер хўжалиги ер майдони туман ҳокимининг 269-Қ-сонли қарорига асосан «Элдор-К» фермер хўжалигига бирлаштирилган. Бу қарорда ҳам «ер майдонидан ихтиёрий воз кечганлиги», «ўз аризаларига асосан» бирлаштирилганлиги кўрсатилган. Фермер эса буни рад этмоқда.

Қолаверса, «Мингтут даласи» фермер хўжалиги ва туман ҳокимлиги ўртасида 2018 йил 16 апрелда тузилган ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасини муддатидан олдин бекор қилиш ҳақида туман ҳокимлиги Паст Дарғом туман иқтисодий судига даъво аризаси киритган.

Мазкур иш туман иқтисодий суди томонидан 2019 йил 24 январда кўриб чиқилган ва туман ҳокимлиги даъво аризаси рад этилган. «Мингтут даласи» фермер хўжалиги ер майдонини бошқа фермер хўжалигига қўшиб бериш ҳақидаги туман ҳокими қарори 2019 йил 23 январда қабул қилинган.

Тумандаги «Азиз Дилшод мева даласи» фермер хўжалиги раҳбари Зокир Жуманазаров ҳам биз билан суҳбатда фермер хўжалиги асоссиз равишда бошқа фермер хўжалигига қўшиб берилганлигини билдирди.

«Туман ҳокимининг қишлоқ ва сув хўжалиги масалалари бўйича ўринбосари Ҳусан Бўриев менга далада ишларни давом эттираверишим кераклигини айтганди. Шунинг учун фермер хўжалигимиз ер майдонида барча агротехник ишларни бажардик, экинга тайёрладик. Бунинг учун 30 миллион сўмга яқин маблағ сарфланди. Катта маблағ сарфлаб, шунча ишни бажарганимиздан кейин ерни биздан тортиб олишди. Қандай мезонларга асосланганини бизга тушунтиригани ҳам йўқ. Ариза ҳам бермаганмиз, ихтиёрий воз кечмаганмиз ҳам. Ноҳақлик қилишди», — дейди Зокир Жуманазаров.

Ушбу ҳолатлар ва фермерларнинг эътирозлари юзасидан Паст Дарғом тумани ҳокимининг қишлоқ ва сув хўжалиги масалалари бўйича ўринбосари Ҳусан Бўриев билан учрашдик ва мазкур қарорлар нима асосда қабул қилинганлиги, фермерлар аризаси бор-йўқлиги ҳақида сўрадик.

«Ариза бор-йўқлигини аниқ айтолмайман. Қарорлар қандай асосларга кўра қабул қилинганлиги ҳақида тегишли мутасаддилар сизга бир кун вақт ичида ёзма маълумот беради. Фермерлар норози бўлаётган бўлса, тегишли тартибда судга беришлари мумкин», – дейди Ҳ.Бўриев.

Суҳбатимизда иштирок этган туман ҳокими ёрдамчиси ҳам бу ҳолатлар юзасидан ёзма маълумот ва тегишли ҳужжатлар бир кун ичида бизга тақдим этилишини билдириб, шикоят қилган фермер хўжаликлари номларини ёзиб олди.

Аммо аризалар нусхаси ҳам, ёзма маълумот ҳам орадан тўрт кун ўтганда ҳам бизга тақдим этилмади. Мутасаддилар билан телефон орқали боғланишга уринишимиз эса зое кетди.

Қишлоқ хўжалиги соҳада ислоҳотлар ўтказилаётганлиги, Вазирлар Маҳкамасининг тегишли қарори ижросини таъминлаш зарурлигини тўғри тушунамиз. Аммо қарор ижросини таъминлаш қонуний тартибда, шаффоф ва холис бўлиши зарур. Ноҳақлик ва ноқонунийликка йўл қўйилмаслиги лозим.

Агар Паст Дарғом тумани ҳокимлиги мутасаддилари, жумладан, туман ҳокими чиндан ҳам фермерлардан ерни қайтариш тўғрисида розилик аризасини ёздирмасдан улардан «тортиб» олган бўлса, унинг қарорларига нисбатан тегишли идоралар белгиланган тартибда чора кўришлари лозим.

Ерлар эса ишлайман, деган фермерларга қайтарилиши шарт. Чунки улар қатор йиллардан бери ўзларига бириктирилган ер майдонларида меҳнат қилиб келишмоқда. Айни ҳолатда уларнинг кейин нима иш билан банд бўлиши эса туманга янги тайинланган мутасаддиларни мутлақо қизиқтирмаяпти.

Бугунги кунда туман аҳолиси учун дарвоза-ю эшикларни ёпиб олган Паст Дарғом туман ҳокимлиги мутасаддилари афсуски, фермерлар эътирозлари юзасидан аниқ маълумотлар тақдим этолмади.

Kun.uz юқоридаги ҳолатлар юзасидан туман ҳокимлиги мутасаддиларининг изоҳини кутиб қолади ва бу мавзуга ҳали яна қайтади.

Бардошбек САМАД ўғли,
Kun.uz мухбири.

Кўпроқ янгиликлар