Хитой бозорига озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини олиб кириш қандай амалга оширилади?

Иқтисодиёт 16:50 / 15.04.2019 5255

Айни пайтда Хитой билан ҳамкорлик доирасида экспорт фаолиятининг энг истиқболли йўналишларига қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат маҳсулотларини етказиб бериш киради.

ХХРга озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини олиб кириш учун карантин рухсатномасини олиш шарт. Рухсатномани олиш тартиби ХХР Бош божхона бошқармасининг (БББ) ҳудудий органлари томонидан тартибга солинади ва маҳсулотни ўтказиш пунктининг жойлашишига қараб фарқ қилиши мумкин.

Шу билан бирга, мазкур жараёндан ўтишнинг қуйидаги умумий босқичлари мавжуд:

I.   Озиқ-овқат маҳсулотларини ишлаб чиқарувчи хорижий етказиб берувчи олдиндан ушбу маҳсулотларни олиб киришни режалаштирган ўтиш пунктининг жойлашиш жойида БББнинг ҳудудий органида рўйхатдан ўтади. Шунда экспортёрга ноёб рўйхат рақами берилади.

Маҳсулот етказилгунга қадар чакана савдо учун қадоқланган маҳсулот биринчи олиб кирилганда БББнинг инспекция ва карантин бўйича чегара бўлинмасида рўйхатга олиш варағи очилади (10-15 иш куни). Бунда импортёр қуйидаги ҳужжатларни тақдим этиши керак:

- экпортёрнинг ва озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқарувчининг таъсис ҳужжатлари, экспортёр-давлат томонидан берилган импорт қилинадиган маҳсулотни ишлаб чиқариш ва реализация қилиш тўғрисидаги гувоҳнома;

- импортёрнинг таъсис ҳужжатлари;

- А4 форматида чакана қадоқнинг оригинал ёрлиғи (қоғозда ва электрон шаклда тақдим этилади);

- компания муҳри билан тасдиқланган, чет тилидаги ёрлиқдаги барча ёзувларнинг таржимаси (word ёки excel форматида қоғозда ва электрон шаклда тақдим этилади);

- ХХР давлат стандартларига мувофиқ бажарилган хитой тилидаги типограф ёрлиғи ёки ўзи ёпишадиган стикернинг сканерланган нусхаси. Нусха ўлчами 1:1 нисбатида бўлади;

-      хитой ва инглиз тилларида озиқ-овқат маҳсулоти компонентлари сонли таркибининг жадвалли тавсифи, муҳр билан тасдиқланган (2та нусха, қоғозда ёки word ёки excel форматида электрон шаклда тақдим этилади);

-      мазкур озиқ-овқат маҳсулотига берилган диплом ва медаллар;

- маълум турдаги озиқ-овқат маҳсулотлари учун БББнинг карантин ва инспекция бўйича бўлинмаси экспортёр-давлатнинг ваколатли органи томонидан берилган соғлиқ ҳақидаги сертификатни тақдим этишни талаб қилиши мумкин.

Ёрлиқни ишлаб чиқиш маҳсулот Хитой бозорига кириши учун шартли босқич ҳисобланади ва ХХР ҳудудида озиқ-овқат маҳсулотини харид қилишда сотувчидан соғлиқ ҳақидаги сертификатни ва ёрлиқни ХХР қонунчилигига мувофиқлигини талаб қилиши мумкин бўлган оддий истеъмолчи ҳуқуқларини ҳимоя қилишни таъминлайди.

Ёрлиққа нисбатан №GB 7718-2011 "Қадоқланган озиқ-овқат маҳсулотлари ёрлиқлари тўғрисидаги Низом" давлат стандарти амал қилади. Ёрлиқлар ушбу стандартга мос келмаса, карантин органи ўзгартиришлар киритишни талаб қилиши мумкин (барча харажатлар экспортёр томонидан қопланади).

Товар Хитой ҳудудига келганда чегарадан ўтгандан сўнг уни Божхонанинг карантин ва инспекция бўлинмасига текшириш учун тақдим этиш зарур.

Текшириш ҳақиқатда етказиб берилган товар кузатувчи ҳужжатларга (мувофиқлик сертификатлари, ЕОИИ Божхона иттифоқи талабларига мувофиқлиги тўғрисидаги декларация, озиқ-овқат маҳсулоти давлат рўйхатидан ўтганлиги тўғрисидаги гувоҳнома, сифат сертификатлари, келиб чиқиш сертификатлари, айрим турдаги маҳсулотларнинг зарарсизлантирилганлиги (фумигация) тўғрисида гувоҳнома, ёғоч паллетлар зарарсизлантирилганлиги тўғрисида сертификат (маҳсулот ёғоч паллетларда етказиб берилганда), транспорт воситасининг дезинфекцияси тўғрисида сертификат, ёрлиқ ёки ўзи ёпишадиган стикер уларнинг олдин тақдим этилган намуналарига мувофиқлигига нисбатан ўтказилади (1-3 иш куни).

Мазкур жараён якунлангандан сўнг Божхонанинг айтиб ўтилган бўлинмаси томонидан тегишли гувоҳнома - карантин инспекциясидан муваффақиятли ўтганлиги тўғрисида карантин рухсатномаси берилади (1-3 иш куни). Шундан сўнг импортёрнинг аризасига биноан божхона тўловлари (импорт божи, ҚҚС, божхона йиғимлари, 1-3 иш куни) тўланганлигини аниқлаш учун товар ихтисослаштирилган бўлинмага текшириш учун юборилади, кузатувчи инвойслар ва қадоқ варақлари товарнинг сони ва сифатига мувофиқлиги аниқланади.

Хоҳишига кўра экспортёр импортёрнинг аризасига биноан соғлиқ ҳақида сертификатни (СС) расмийлаштириши мумкин, у маҳсулот намуналарининг сифати ХХРнинг давлат стандартларига мувофиқлигига нисбатан ўтказилган синовдан кейин Божхонанинг карантин ва инспекция бўйича бўлинмаси томонидан берилади.

СС берилгунга қадар олиб кириладиган маҳсулот Божхонанинг карантин ва инспекция бўйича бўлинмаси томонидан белгилаб берилган ҳудудда божхона назорати остида туради. Бунда товардан фойдаланиш ва реализация қилиш тақиқланади.

Таъкидлаш жоизки, бизнес ҳамкорликнинг муваффақиятига таъсир этувчи асосий омиллардан бири - бу Хитой контрагентида ташқи савдо операцияларини амалга оширишда тажрибани мавжудлиги ва бунинг учун керакли инфратузилманинг мавжудлигидир. Мавжуд тажрибамизга таяниб айтишимиз мумкинки, айнан ТИФни юритишда тажриба йўқлиги сабабли улар билан ҳамкорлик қилиш қийин амалга ошиши, кўпинча имконсиз ҳам бўлиши мумкин.

ХХРда экспорт масалалари бўйича барча саволлар билан Ўзбекистон Республикасининг ХХРдаги элчихонасининг Телеграмдаги "Хитойга экспортга кўмаклашиш" гуруҳига мурожаат этиш ва «UzChinaExport» телеграм каналидан фойдали маълумотларни олиш мумкин.

Акмалхон Олимхонов,
Ўзбекистоннинг ХХРдаги элчихонаси экспорт буйича маслаҳатчиси.

Кўпроқ янгиликлар