Тошкентда рассом Андрей Есионов асарларининг кўргазмаси бўлиб ўтади

Жамият 12 Октябрь 2017 5309

15 октябрь соат 16:00да Ўзбекистон Давлат санъат музейида таниқли рассом Андрей Есионов асарлари кўргазмасининг очилиш маросими бўлиб ўтади. Кўргазма “Дарёга икки маротаба кириш” деб номланиб, унда меҳмонлар рассомнинг энг сара асарларини томоша қилиш мумкин.

А. Есионов ижоди – мажозий (метафорик) усулнинг ёрқин намунаси. Унинг асарларида, техникадан қатъи назар (мойбўёқ, акварел), маънолар чуқурлиги асарларнинг образли тузилиши даражасида намоён бўлади. Унинг образлари, асосан, медитатив, “ўзига” чуқурлашган, қаҳрамонлари ўз ҳаёти тўғрисида, уларни қуршаб турган дунё тақдирлари тўғрисида ўйга чўмган. Бу ҳолат айниқса портретларда сезилади.

 Кўпинча рассом ўз асарларида идеал моделловчи образли тузилмаларни яратади. Уларнинг асосий хусусияти одамлар, маконлар, шаҳарлар – «Москва. Варварка», «Исроил. Араб мавзесига кириш йўли», «Париж. Муқаддас Рох черкови»нинг муайян идеал (гўзал, адолатли, уйғун) образларини яратишдан иборат. Рассом ўз образларини идеаллик ва уйғунлик тўғрисидаги шахсий тасаввурларига асосланиб шакллантиради.

Рассом асарларидаги уйғунлик ва вазминликни гавдалантирувчи қаҳрамонлар одамови, ўз хаёлига чўмган бўлиб кўринади, бу «медитатив» образлар билан параллел ўтказиш имконини беради. «Рим уйғунлиги», «Флоренсия соҳибжамоли» асарларидаги образлар бизда шундай таассурот қолдиради.

А. Есионов ижодида Макон ва Замон тоифаси талқини алоҳида ўрин эгаллайди. У ушбу рассомлик санъатига хос омилларни мазмундор сифатга айлантирди. «Насияга алданиш», «Дарёга икки марта кириш», «Талаб бўйича тўхташ», «Параллел реаллик» каби асарлар макони ҳар хил усулларда, турли ҳис-туйғу ҳолатларида яратилган, бироқ уларни кенгайтирилган талқин бирлаштиради.

Маконий тавсифлар билан замон тавсифлари ҳам уйғун боғланган. Бу ерда улар билан ёрқин мулоқот анъаналари ҳам сезилади. “Ҳозир, энди” тамойили ўрнини кўп босқичли ва кўп тузилмали замон тавсифлари эгаллайди. Кўпинча картиналарда турли даврий парчалар ягона макон муҳитида ёнма-ён келтирилади, гарчи ушбу услуб аллақачон пайдо бўлган бўлса-да, у бугунги кунда янгича сифатга эга бўлди. У муаллиф турли вақтдаги воқеа-ҳодисалар тўғрисида ҳикоя қилишдан кўра уларнинг ички мантиғини очиб беришга интилади. «Икки юз акси», «Руҳий омил», «Сноуден тушлари», «Люсифер» асарларидаги воқеалар қачон ва қаерда юз берганлигини, умуман юз бериши ёки юз бермаслигини аниқлаш қийин. Уларда қандайдир чегара билмас замон давомийлиги намоён бўлади. Замоннинг жараён сифатида талқин қилиниши А. Есионов ижодида етакчи ўринни эгаллайди.

Сўнгги дамларда рассом кўп вақтини урбанизм ва технисизмнинг табиатга, умуман экологияга ҳалокатли таъсирини акс эттирувчи асарларга бағишлади. Хусусан, «Орол фалокати» асарида кўплаб офатлар ва умидсизликларга сабаб бўлган катта экологик ҳалокат акс эттирилган. Тинч, вазмин асар композисияси бир қарашда жанрлиги билан ажралиб туради. Бироқ тасвир моҳиятини англаш пайтида тасодифан томоша қилинган манзарадан кишини зирқираб оғритадиган чорасизлик ҳисси қамраб олади.

Шу туфайли А. Есионов асарларида пластик маданият эстетик жиҳатдан тўғриланган, бадиий аҳамиятини сақлаган ҳолда ифодаланади. Унинг кучли нур ва ранг билан тўлдирилган бўёқли расмлари полотно маконини ёриб чиқади ва асар каркасига харсангпарча каби ўрнашади. У ўз асарларининг композицион тузилиши устида жуда эркин ва табиий ишлайди. Умуман касбий малакалар – Андрей Есионов ижодининг енг кучли томони ҳисобланади.